Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Lekcja anatomii - analiza i interpretacja

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

„Lekcja anatomii” to kolejny wiersz w dorobku Grochowiaka, który jednoznacznie nawiązuje do arcydzieł europejskiego malarstwa. Tym razem poeta „wziął na warsztat” znane płótno Rembrandta zatytułowane „Lekcja anatomii doktora Tulpa” powstałe w 1632 roku. Olejny obraz holenderskiego mistrza przedstawia scenę, w której medyk Nicolaes Tulp tłumaczy lekarskiemu gremium szczegóły anatomii ludzkiej ręki podczas publicznej sekcji zwłok.
Dzieło Rembrandta jest ilustracją prawdziwego wydarzenia, które miało miejsce 16 stycznia 1632 roku stycznia w Amsterdamie. Widoczne na obrazie zwłoki należały do niejakiego Arisa Kindla – zbrodniarza, który tego samego dnia został stracony. Publiczne lekcje anatomii były ważnym wydarzeniem społecznym w siedemnastowiecznej Holandii i gromadziły nie tylko lekarzy czy studentów medycyny, ale wszystkich ciekawych tajemnic ludzkiego ciała.


Interpretacja

Wiersz Grochowiaka może służyć jako doskonałe dopełnienie obrazu Rembrandta. Poeta stworzył niejako narrację do płótna holenderskiego mistrza, dzięki której poznajemy lepiej postać doktora Tulpa, który jest głównym bohaterem obydwu dzieł. Wiersz rozpoczyna się słowami „Panowie…”, dzięki czemu czytelnik szybko pojmuje, że jest jednym ze słuchaczy medyka podczas kolejnej publicznej sekcji zwłok. Z wypowiedzi doktora łatwo wywnioskować, że doskonale zna się on na swoim fachu i wie wszystko o ludzkim ciele, a może nawet zna tajemnicę istnienia. Z jego słów wynika, iż po śmierci człowiek, a raczej to, co po nim pozostaje, staje się zwykłym przedmiotem, który przydaje się tylko do badań. Warto zwrócić uwagę na wers odwołujący się do zwłok mężczyzny: „Dostojny niby owoc odjęty delikatnie”, gdzie podmiot liryczny wyraźnie nawiązuje do biblijnego owocu zakazanego. Poeta sugeruje w ten sposób, że lekarz i jego najbliżsi współpracownicy uważali się za równych Bogu, odkrywców wielkiej tajemnicy życia i śmierci. Wers ten można odczytywać także jako ukłon w kierunku samego Rembrandta, który uchodził za wielkiego mistrza w dziedzinie martwej natury, której podstawą były właśnie owoce.


Doktor Tulp, który jest podmiotem lirycznym wiersza pełni nie tylko rolę przewodnika po tajnikach ludzkiej anatomii, ale także, a może przede wszystkim, mędrca usiłującego odsłonić prawdziwe oblicze człowieka. Za jego sprawą nieboszczyk dzieli się ze zgromadzonymi „Świecą swego wnętrza”. To bardzo oczywista metafora, sugerująca, iż właśnie w takich pionierskich przedsięwzięciach naukowych podejmowanych przez oświeconych i odważnych ludzi tkwią pokłady mądrości i wiedzy, które to światło symbolizuje. Z drugiej strony można to odczytywać jako zapowiedź odkrycia przed zgromadzonymi esencji człowieczeństwa, czyli duszy.

Lekarz nakazuje usunięcie z twarzy nieboszczyka warstw niepotrzebnej i nabrzmiałej skóry. Po usunięciu tej „maski” oczom słuchaczy ukazała się czaszka, która jest twarda, a odrzucone zostaje to, co nietrwałe, zmienne, kruche, delikatne. Tulp nakazuje następnie przemycie kośćca octem, co można odczytywać jako ciekawą metaforę bólu, który demaskuje i weryfikuje nasze człowieczeństwo i odsłania nasze prawdziwe oblicze.

Z twarzy nieboszczyka, a raczej z tego, co po niej pozostało, lekarz nakazuje usunąć ligniną pozostałości po życiu doczesnym. Z oblicza mężczyzny bardzo szybko znikają ślady pocałunków, co symbolizuje ulotność i nietrwałość uczuć, które za życia wydają się być nam wieczne. Jednak w obliczu śmierci nawet miłość nie ma szans i pozostaje po niej jedynie łatwy do zmycia ślad, którego można się pozbyć za pomocą zwykłej ligniny bez większego wysiłku.

Inną ciekawą metaforą, jaką posłużył się Grochowiak jest „siatka krzywd”, czyli układ nerwowy, którym spowite jest całe ciało nieboszczyka. Składa się ona głównie ze złych wspomnień i bolesnych doświadczeń, które kształtują ludzką osobność i hartują w nas silną wolę.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Historia - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Romantyczność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Samotność - geneza
Samotność - interpretacja i analiza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Soldat inconnu - interpretacja
Soldat inconnu - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Ballady i romanse - analiza
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Ikar - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Raport z oblężonego miasta - geneza
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
Potęga smaku - interpretacja
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - geneza
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Apollo i Marsjasz - geneza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - analiza
U wrót doliny - geneza
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - analiza
Powrót prokonsula - geneza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - analiza

Konarski Feliks
Czerwone maki... - geneza
Czerwone maki... - interpretacja i analiza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
Herostrates - geneza
Herostrates - analiza
Herostrates - interpretacja

Miłosz Czesław
Ars poetica? - interpretacja
Ars poetica? - analiza
Campo di Fiori - geneza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - analiza
W Warszawie - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
Piosenka o końcu świata - geneza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - analiza
Który skrzywdziłeś - geneza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - analiza
Obłoki - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Walc - geneza
Walc - interpretacja
Walc - analiza
Ogrodnik - geneza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - analiza

Przyboś Julian
Z Tatr - geneza
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - analiza
Notre Dame - geneza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - analiza
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Póki my żyjemy - geneza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - geneza
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Powrót - geneza
Powrót - interpretacja i analiza
Strach - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Drewno - interpretacja
Drewno - analiza
Lament - geneza
Lament - interpretacja
Lament - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Ocalony - interpretacja
Ocalony - analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Bez – interpretacja i analiza

Stachura Edward
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - analiza
Koniec i początek - geneza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - analiza
Atlantyda - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Głos w sprawie pornografii - geneza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - analiza
Jeszcze - motyw Holocaustu
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - analiza
Nic dwa razy - geneza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Cebula - interpretacja
Cebula - analiza
Sto pociech - geneza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Niektórzy lubią poezję - analiza
Utopia - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza

Twardowski Jan
samotność - interpretacja
samotność - analiza
Śpieszmy się - geneza
Śpieszmy się - interpretacja
za szybko - interpretacja
za szybko - analiza
szukam - interpretacja
szukam - analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza

Wojaczek Rafał
Martwy język - geneza
Martwy język - interpretacja i analiza
Ojczyzna - geneza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - analiza

Inne





Tagi: