Ikar - analiza i interpretacja ostatnidzwonek.pl
      Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Ikar - analiza i interpretacja

Wiersz „Ikar” ukazał się w tomiku „Agresty” z 1963 roku. Utwór ten jest polemiką z „Odą do turpistów” autorstwa Juliana Przybosia. Grochowiak dość przewrotnie zadedykował „Ikara” Przybosiowi, starając się udowodnić drugiemu poecie, że turpizm nie polega jedynie na epatowaniu brzydotą, ale jest nurtem bogatym i wartościowym.

Inspiracją dla powstania utworu był słynny obraz renesansowego mistrza Petera Brueghela, zatytułowany „Pejzaż z upadkiem Ikara”, namalowany w 1558 roku. Płótno przedstawia znaną z mitologii greckiej scenę, w której syn genialnego kowala wzbija się na sztucznych skrzydłach ku słońcu. Co ciekawe, Ikar nie znajduje się na pierwszym planie obrazu, a jedynie widzimy go w oddali. Główną bohaterką dzieła jest natomiast ciężko pracująca kobieta. Wiersz Grochowiaka zbudowany jest na podobnej zasadzie.

Interpretacja

Wiersz Grochowiaka opiera się na kontraście. Z jednej strony widzimy Ikara, który „omiatał nieboskłon” – symbol idealizmu, nierealności, wyniosłości, pychy, młodzieńczej fantazji, ale także i głupoty. Syn Dedala wzbijając się na skrzydłach ku słońcu oddał swoje życie w ręce przypadku, siły wyższej. Z drugiej strony widzimy praczkę – kobietę toporną, zmęczoną, brzydką, pomarszczoną. Jednak to właśnie ona, a nie mitologiczny Ikar, jest dla Grochowiaka ucieleśnieniem piękna. Bohaterka nie „buja w obłokach”, nie próbuje udowodnić światu, że jest od niego lepsza, nie stara się nikomu zaimponować, ale zamiast tego ciężko pracuje. Podmiot liryczny przyrównał te dwie postaci do muchy (Ikar) i wołu (praczka), wskazując tym samym na przewagę kobiety, jako tej, która żyje prawdziwym życiem. Można powiedzieć zatem, że wiersz jest wyrazem hołdu dla codzienności, pracy fizycznej i przeciętności. Właśnie w tych wartościach Grochowiak dopatrywał się piękna i tak też pojmował turpizm, nie jako epatowanie brzydotą, lecz jako hołdowanie prawdzie, rzeczywistości takiej, jaka ona jest.


Grochowiak ukazał, że życie składa się z codziennego wysiłku, trudów i bólu, które odciskają się na ludzkich twarzach. Poeta nazywa to wszystko „rzeczami ciężkimi”. Wyraźnie dystansował się od marzycielstwa, idealizowania czy oddawaniu się wzniosłym słowom, ponieważ taka postawa nie przynosiła niczego pożytecznego, żadnych wymiernych efektów. Zupełnie inaczej jest z pracą, która powinna stanowić esencję życia. Poeta wskazał, że najważniejsze są sprawy przyziemne, codzienne problemy, które określają nas samych poprzez to, jak sobie z nimi radzimy. Praczka, która na pierwszy rzut oka wydaje się być brzydka, w rzeczywistości jest istotą piękną wewnętrznie, ponieważ została ukształtowana przez ból i cierpienie. Właśnie w tym tkwi, według Grochowiaka, istota piękna. Aby to jeszcze bardziej podkreślić, poeta posłużył się metaforą: „Ależ jaka chmura udźwignie balię”. Co z tego, że obłoki są piękne i zwiewne, skoro nie są w stanie wykonać najprostszej pracy? Tak właśnie należy odczytywać „Ikara”.

Analiza

Wiersz zbudowany jest z sześciu strof, jednak w warstwie sytuacji lirycznej możemy wyróżnić cztery odrębne fragmenty. W pierwszym z nich podmiot liryczny zastanawia się nad istotą piękna. Tu dokonuje się pierwsze zderzenie: „(…) prawda, co jest ciemna, lecz ziarnista jak stal, / Czy skrzydła / Z ptasich pęcherzy, rozpiętych na promykach?”. Pytanie to jest myślą przewodnią całego utworu.
Druga część otwarcie nawiązuje do obrazu Brueghla. Widzimy w niej dwójkę głównych bohaterów obydwu dzieł, czyli praczkę i Ikara. We fragmencie tym poeta udowadnia, że kobieta, pozornie brzydka, lepiej oddaje to, co w życiu najważniejsze. Bohaterka panuje nad swoim losem, koncentruje się na swojej pracy, natomiast Ikar zdany jest na łaskę i niełaskę wiatru. Chociaż pozornie lepszy, w zestawieniu z praczką jawi się czytelnikowi jako ignorant, głupiec i ucieleśnienie zgubności marzycielstwa. Mitologiczny bohater zupełnie nie pasuje do otoczenia, swoją śmiałością gwałci zastany ład przyrody.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Samotność - interpretacja i analiza
Samotność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Romantyczność - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Z głową na karabinie - analiza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Historia - geneza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Soldat inconnu - interpretacja
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza
Ballady i romanse - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Soldat inconnu - analiza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Ikar - analiza i interpretacja
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Raport z oblężonego miasta - geneza
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Powrót prokonsula - analiza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - geneza
U wrót doliny - analiza
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - geneza
Apollo i Marsjasz - analiza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - geneza
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Potęga smaku - geneza
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - interpretacja
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja

Konarski Feliks
Czerwone maki... - interpretacja i analiza
Czerwone maki... - geneza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Herostrates - interpretacja
Herostrates - analiza
Herostrates - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza

Miłosz Czesław
Ars poetica? - analiza
Ars poetica? - interpretacja
Ogrodnik - analiza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - geneza
Walc - analiza
Walc - interpretacja
Walc - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Obłoki - geneza
Który skrzywdziłeś - analiza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - geneza
Piosenka o końcu świata - analiza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
W Warszawie - geneza
Campo di Fiori - analiza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - geneza

Przyboś Julian
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - geneza
Póki my żyjemy - analiza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - geneza
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Notre Dame - analiza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - geneza
Z Tatr - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Termopile polskie - geneza
Bez – interpretacja i analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Ocalony - analiza
Ocalony - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Lament - analiza
Lament - interpretacja
Lament - geneza
Drewno - analiza
Drewno - interpretacja
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Strach - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Powrót - geneza

Stachura Edward
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Utopia - geneza
Niektórzy lubią poezję - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Sto pociech - analiza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - geneza
Cebula - analiza
Cebula - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - geneza
Jeszcze - analiza
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - motyw Holocaustu
Głos w sprawie pornografii - analiza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Atlantyda - geneza
Koniec i początek - analiza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - analiza

Twardowski Jan
samotność - analiza
samotność - interpretacja
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
szukam - analiza
szukam - interpretacja
za szybko - analiza
za szybko - interpretacja
Śpieszmy się - interpretacja
Śpieszmy się - geneza

Wojaczek Rafał
Martwy język - interpretacja i analiza
Martwy język - geneza
Ojczyzna - analiza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - geneza

Inne





Tagi: