Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Bagnet na broń - analiza i interpretacja

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

„W tej patetycznej apostrofie do narodu i zapowiedzi nowej wojny poeta odwołuje się do solidaryzmu narodowego, który – wobec historycznego zagrożenia – powinien w imię nadrzędnych racji przekreślić istniejące podziały i konflikty społeczne. Wspiera ten apel obecna w wierszu tradycja romantyczna poezji walczącej” (T. Wójcik, Poeci polscy XX wieku. Biogramy. Wiersze. Komentarze, Warszawa 2000, s. 64).


Będący dowodem odejścia Władysława Broniewskiego od uprawianej do 1939 roku problematyki społecznej wiersz „Bagnet na broń” już w chwili ukazania się 9 kwietnia 1939 roku w tygodniku „Czarno na Białem” wywołał reakcję odbiorców. Napisany w odpowiedzi na „aktualną sytuację historyczną” (pogląd Tomasza Wójcika, zaczerpnięty z monografii „Poeci polscy XX wieku. Biogramy. Wiersze. Komentarze”) i będący „poetyckim rozkazem mobilizacyjnym” (opinia badaczy jego twórczości oraz literatury wojennej) jest wyrazem proroczych umiejętności autora, który – mimo panującej powszechnie opinii o doskonałym przygotowaniu Polski do wojny – przewidywał nadchodzące lata ciężkiej walki.

Przedrukowywany natomiast po publikacji w każdym polskim czasopiśmie, wiersz został umieszczony w wydaniu książkowym w tomie „Bagnet na broń” z 1943 roku, a po wybuchu wojny był nieustannie publikowany w konspiracyjnych tomach poezji.

Jego popularność, siła wyrazu i uniwersalność wzięła się zarówno z poruszonej tematyki (prawo jednostki do decydowania o sobie, konieczność walki o ojczyznę, gdy zachodzi taka potrzeba czy gotowość do oddania życia za Polskę), jak i ze sposobu jej przedstawienia – jasnego, zwięzłego, pozbawionego zbędnej metaforyki.

Interpretacja

Poruszona w wierszu problematyka jest wykładnią poglądów Władysława Broniewskiego, powstałych w wyniku obserwacji rzeczywistości drugiego i trzeciego dziesięciolecia XX wieku w całej Europie.

Wizja najeźdźców napadających Polskę, postrzeganą tu jako „dom”, jest bardzo sugestywna:

„Kiedy przyjdą podpalić dom,
ten, w którym mieszkasz - Polskę,
kiedy rzucą przed siebie grom
kiedy runą żelaznym wojskiem
i pod drzwiami staną, i nocą
kolbami w drzwi załomocą -
ty, ze snu podnosząc skroń,
stań u drzwi”.


Jak widać w powyższego fragmentu, autor przewidywał tylko jedno wyjście z wojennej sytuacji – walkę o wolność ojczyzny. W poetycki sposób ostrzegł swoich rodaków na kilka miesięcy przed najazdem Niemców o nadchodzącym niebezpieczeństwie, dając wyraz poglądowi, że lepiej się przygotować nawet na najgorsze, niż żyć w błogim przeświadczeniu, że jest się bezpiecznym.

Prócz tej wręcz dydaktycznej roli wiersza, „Bagnet na broń” daje także nowe informację o nowym miejscu artysty. W obliczu nadchodzącej wojny każdy poeta według Broniewskiego powinien wysączyć krew „z piersi i z pieśni” – jeśli zdrowie, sytuacja rodzinna lub inne przeciwności losu nie pozwolą mu stanąć do walki, musi prowadzić wojnę piórem. Misję tą, możliwą do zrealizowania jedynie dzięki poezji surowej, pozbawionej zbędnych środków stylistycznych czy wielowymiarowego symbolizmu, potwierdzają słowa:

„Ogniomistrzu i serc, i słów,
poeto, nie w pieśni troska.
Dzisiaj wiersz-to strzelecki rów,
okrzyk i rozkaz:
Bagnet na broń!”


Wiersz to wezwanie do walki, do porzucenia waśni czy nieporozumień. W obliczu wojny każdy – zwykły obywatel czy sławny poeta - powinien zapomnieć o przeszłości, o „rachunkach krzywd” w ojczyźnie, których „obca dłoń (…) nie przekreśli” i stanąć w szeregu, gotowym oddać życie za wolność ojczyzny, niczym wspomniany napoleoński generał Cambronne, który w czasie walki pod Waterloo podsumował płynącą od przeciwnika propozycję poddania się słowami: „Gwardia umiera, ale się nie poddaje”.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Historia - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Romantyczność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Samotność - geneza
Samotność - interpretacja i analiza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Soldat inconnu - interpretacja
Soldat inconnu - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Ballady i romanse - analiza
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Ikar - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Raport z oblężonego miasta - geneza
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
Potęga smaku - interpretacja
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - geneza
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Apollo i Marsjasz - geneza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - analiza
U wrót doliny - geneza
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - analiza
Powrót prokonsula - geneza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - analiza

Konarski Feliks
Czerwone maki... - geneza
Czerwone maki... - interpretacja i analiza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
Herostrates - geneza
Herostrates - analiza
Herostrates - interpretacja

Miłosz Czesław
Ars poetica? - interpretacja
Ars poetica? - analiza
Campo di Fiori - geneza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - analiza
W Warszawie - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
Piosenka o końcu świata - geneza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - analiza
Który skrzywdziłeś - geneza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - analiza
Obłoki - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Walc - geneza
Walc - interpretacja
Walc - analiza
Ogrodnik - geneza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - analiza

Przyboś Julian
Z Tatr - geneza
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - analiza
Notre Dame - geneza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - analiza
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Póki my żyjemy - geneza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - geneza
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Powrót - geneza
Powrót - interpretacja i analiza
Strach - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Drewno - interpretacja
Drewno - analiza
Lament - geneza
Lament - interpretacja
Lament - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Ocalony - interpretacja
Ocalony - analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Bez – interpretacja i analiza

Stachura Edward
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - analiza
Koniec i początek - geneza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - analiza
Atlantyda - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Głos w sprawie pornografii - geneza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - analiza
Jeszcze - motyw Holocaustu
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - analiza
Nic dwa razy - geneza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Cebula - interpretacja
Cebula - analiza
Sto pociech - geneza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Niektórzy lubią poezję - analiza
Utopia - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza

Twardowski Jan
samotność - interpretacja
samotność - analiza
Śpieszmy się - geneza
Śpieszmy się - interpretacja
za szybko - interpretacja
za szybko - analiza
szukam - interpretacja
szukam - analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza

Wojaczek Rafał
Martwy język - geneza
Martwy język - interpretacja i analiza
Ojczyzna - geneza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - analiza

Inne





Tagi: