Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Soldat inconnu - interpretacja

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

„Soldat inconnu” Władysława Broniewskiego znany jest także pod bardziej zrozumiałym, przetłumaczonym z francuskiego na polski, tytułem „Żołnierz nieznany”. Geneza nadania mu obco brzmiącej nazwy wywodzi się nie tylko z tematyki wiersza (dokładnie miejsca sytuacji lirycznej), lecz także z inspiracji, jaką było dla Broniewskiego ujrzenie napisu wyrytego 11 listopada 1920 roku na Grobie Nieznanego Żołnierza w Paryżu pod Łukiem Triumfalnym na Placu Gwiazdy (obecnie Palcu de Gaulle'a).

Liryk jest swoistym rozliczeniem się Broniewskiego z przeszłością. Opisawszy śmierć pozbawionego imienia żołnierza na jednej z francuskich ulic, poeta wspomina czas, gdy sam uczestniczył w walkach o wolność i niepodległość ojczyzny. Podobnie jak bohater wiersza, on także mógł paść martwy od przypadkowej kuli i nikt nie zauważyłby tego w ferworze walki, w hałasie wystrzałów i w odgłosach spadających bomb.

Upamiętniony przez autora żołnierz urasta zatem do rangi symbolu. Jest lirycznym świadectwem śmierci tych, którzy nie tylko oddali życie w czasie II wojny światowej, lecz walczyli w obronie Polski i mogli podzielić ten smutny, lecz jakże częsty los. „Niepotrzebne nikomu nazwisko” – padające w pewnym momencie wiersza słowa są doskonałym dowodem na anonimowość wszystkich ofiar, których ciał nigdy nie zidentyfikowano i nie doczekali się nawet pogrzebu.

Lektura wiersza prowadzi do smutnej konstatacji – głównym motywem walki w II wojnie światowej było zwycięstwo. Nikt nie zastanawiał się nad poniesionymi stratami, nad zmniejszającą się z dnia na dzień ilością wojsk czy nad zmasakrowanymi ciałami, przykrywającymi ulice, okopy, łąki niczym rozkwitająca na wiosnę trawa. Najważniejsze było pokonanie wroga – cena nie grała roli.

Fakt ten nie jest jednak wspominany przez podmiot liryczny. Brak roztkliwiania się nad losem zmarłych czy zbędnego wypominania poniesionych kosztów sprawia, że „Soldat inconnu” staje się wierszem niezwykle surowym w odbiorze, przepełnionym zdystansowanym tokiem myślenia i zrozumienia dla tych, którzy decydowali o wojennych roszadach, przerzucając żołnierzy z bezpieczniejszy w te mniej sprawdzone tereny. Normalnym wydaje się być dla niego traktowanie obywateli, jakie było ich udziałem po wybuchu wojny. Przestali być Janami Kowalskimi, a stali się członkami kolumn, oddziałów, pułków.


Często, jak to pokazuje w pewnym momencie podmiot, taka nagła zmiana rzeczywistości była złym impulsem. Ludzie dawali ujście wewnętrznej potrzebie zabijania, nie kryli się już z ciekawością, jak to jest pozbawić kogoś życia. Odrzuciwszy wszystkie dotychczasowe zasady praworządności czy szacunku dla drugiego człowieka, niektórzy zamieniali się w żądne krwi i adrenaliny bestie.

Widok krwi czy umierających nie budził w takich ludziach współczucia. Liczyło się tylko dążenie do zwycięstwa, nie warto było spoglądać w twarze umierających kolegów:

„Rzucili na mnie sztandary,
by nie widzieć śladu od kuli.
Nakryli pierś trotuarem,
twardym kamieniem ulic.

Batalionami ciężko
maszerowali przez piersi,
deptali krzycząc: "Zwycięstwo!",
przechodzili i dziwili się śmierci...”

Wojenna rzeczywistość tak bardzo odcisnęła piętno na walczących, że podmiot liryczny w czwartej zwrotce apeluje do kompanów, by zatrzymali się na chwilę i zastanowili nad przyszłością. Padają ostre słowa, w których zmęczony ciągłą walką, wszechobecną śmiercią oraz przepełnionym krwią krajobrazem żołnierz prosi, by zdjęto mu z piersi ciężar konieczności walki i odpowiedzialności za ojczyznę, której w pewnej chwili nawet się wypiera:

„Zdejmijcie mi z piersi ciężar:
Łuk Triumfalny i Francję!

Ja nie jestem więcej jej synem -
ona krwi, ona męki pragnie.
Przeciw niej stanę z karabinem,
w serce jej wepchnę bagnet!

strona:    1    2  

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Historia - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Romantyczność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Samotność - geneza
Samotność - interpretacja i analiza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Soldat inconnu - interpretacja
Soldat inconnu - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Ballady i romanse - analiza
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Ikar - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Raport z oblężonego miasta - geneza
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
Potęga smaku - interpretacja
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - geneza
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Apollo i Marsjasz - geneza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - analiza
U wrót doliny - geneza
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - analiza
Powrót prokonsula - geneza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - analiza

Konarski Feliks
Czerwone maki... - geneza
Czerwone maki... - interpretacja i analiza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
Herostrates - geneza
Herostrates - analiza
Herostrates - interpretacja

Miłosz Czesław
Ars poetica? - interpretacja
Ars poetica? - analiza
Campo di Fiori - geneza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - analiza
W Warszawie - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
Piosenka o końcu świata - geneza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - analiza
Który skrzywdziłeś - geneza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - analiza
Obłoki - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Walc - geneza
Walc - interpretacja
Walc - analiza
Ogrodnik - geneza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - analiza

Przyboś Julian
Z Tatr - geneza
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - analiza
Notre Dame - geneza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - analiza
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Póki my żyjemy - geneza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - geneza
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Powrót - geneza
Powrót - interpretacja i analiza
Strach - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Drewno - interpretacja
Drewno - analiza
Lament - geneza
Lament - interpretacja
Lament - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Ocalony - interpretacja
Ocalony - analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Bez – interpretacja i analiza

Stachura Edward
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - analiza
Koniec i początek - geneza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - analiza
Atlantyda - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Głos w sprawie pornografii - geneza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - analiza
Jeszcze - motyw Holocaustu
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - analiza
Nic dwa razy - geneza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Cebula - interpretacja
Cebula - analiza
Sto pociech - geneza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Niektórzy lubią poezję - analiza
Utopia - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza

Twardowski Jan
samotność - interpretacja
samotność - analiza
Śpieszmy się - geneza
Śpieszmy się - interpretacja
za szybko - interpretacja
za szybko - analiza
szukam - interpretacja
szukam - analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza

Wojaczek Rafał
Martwy język - geneza
Martwy język - interpretacja i analiza
Ojczyzna - geneza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - analiza

Inne





Tagi: