Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Z Tatr - analiza

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Będący intymnym rozliczeniem z najtragiczniejszym wydarzeniem w życiu Juliana Przybosia liryk „Z Tatr” pod względem formalnym zaliczany do wywodzących się z romantyzmu dłuższych, fabularyzowanych utworów wierszowanych, czyli poematów. Ten przykład liryki bezpośredniej (podmiot liryczny ujawniony już w pierwszym słowie utworu – „słyszę”) składa się z siedmiu nieregularnych części, złożonych kolejno z kilku, bądź jednego wersu, w których mamy do czynienia z brakiem rymów i rytmu, oksymoronami (na przykład „wrzask wody”; „gromobicie ciszy” czy „niewybuchły huk”).

Wszystko to wpływa na charakter poematu, przepełnionego atmosferą niepokoju, nadciągającej katastrofy, unoszącego się strachu. „Z Tatr” jest utworem niezwykle ekspresyjnym, wypełnionym skrajnymi uczuciami – zachwytem nad pięknej i potęgą gór czy świadomością nadchodzącej śmierci.

To w nim postulujący rzemieślniczą pracę nad językiem poetyckim Przyboś pierwszy raz sięgnął po występujący od tej pory w jego twórczości motyw spadania.

Wśród użytych przez poetę środków poetyckiego wyrazu wyróżnić należy – prócz epitetów („przestraszone spojrzenie”, „obnażona ziemia”) czy elips - metafory:

„twój świat
skurczony w mojej garści na obrywie głazu, w oczach przewraca się obnażona ziemia
do góry dnem krajobrazu czy wrzask wody obdzieranej siklawą z łożyska
(…)
To zgrzyt
czekana,
okrzesany z echa,
to tylko cały twój świat,
skurczony w mojej garści na obrywie głazu”


Na uwagę zasługuje także zamykające utwór i pełniące dwojaką funkcję słowo „Zamarła”. Przyboś sięgnął po ten zabieg zgodnie z założeniami awangardzistów krakowskich – Adama Ważyka, Jana Brzękowskiego i Jalu Kurka. W myśl ich idei osiągnięcia ekonomiczności wypowiedzi, zagęszczenia znaczeń, maksymalnej skrótowości oraz hasła: „precz z watą słów”, przywołane słowo stało się symbolem „zamarłej”, czyli zmarłej taterniczki, a z drugiej – jest przecież nazwą miejsca jej tragicznej śmierci (dwuwierzchołkowego szczytu w bocznej grani Tatr). Takie podejście do poezji, skupienie się na przekazaniu maksymalnej treści przy użyciu minimalnych środków poetyckich było nowatorskie w poezji lat 20. i 30. XX wieku.


„Podobne podejście do obrazu czy obrazowości w poezji, było na gruncie polskim wręcz rewolucyjne, tym bardziej, że znalazło swoje potwierdzenie w praktyce poetyckiej Przybosia. Ono właśnie w tak dużym stopniu wpłynęło na późniejszą poezję polską, ukształtowało wręcz nowy typ wrażliwości lirycznej” (Paweł Dybel, „Między słowami ku światłu – Julian Przyboś”, [w:] „Poeci dwudziestolecia międzywojennego”, cz. 2, pod redakcją Ireny Maciejewskiej, Warszawa 1982).



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Historia - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Romantyczność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Samotność - geneza
Samotność - interpretacja i analiza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Soldat inconnu - interpretacja
Soldat inconnu - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Ballady i romanse - analiza
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Ikar - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Raport z oblężonego miasta - geneza
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
Potęga smaku - interpretacja
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - geneza
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Apollo i Marsjasz - geneza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - analiza
U wrót doliny - geneza
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - analiza
Powrót prokonsula - geneza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - analiza

Konarski Feliks
Czerwone maki... - geneza
Czerwone maki... - interpretacja i analiza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
Herostrates - geneza
Herostrates - analiza
Herostrates - interpretacja

Miłosz Czesław
Ars poetica? - interpretacja
Ars poetica? - analiza
Campo di Fiori - geneza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - analiza
W Warszawie - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
Piosenka o końcu świata - geneza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - analiza
Który skrzywdziłeś - geneza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - analiza
Obłoki - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Walc - geneza
Walc - interpretacja
Walc - analiza
Ogrodnik - geneza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - analiza

Przyboś Julian
Z Tatr - geneza
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - analiza
Notre Dame - geneza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - analiza
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Póki my żyjemy - geneza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - geneza
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Powrót - geneza
Powrót - interpretacja i analiza
Strach - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Drewno - interpretacja
Drewno - analiza
Lament - geneza
Lament - interpretacja
Lament - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Ocalony - interpretacja
Ocalony - analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Bez – interpretacja i analiza

Stachura Edward
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - analiza
Koniec i początek - geneza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - analiza
Atlantyda - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Głos w sprawie pornografii - geneza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - analiza
Jeszcze - motyw Holocaustu
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - analiza
Nic dwa razy - geneza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Cebula - interpretacja
Cebula - analiza
Sto pociech - geneza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Niektórzy lubią poezję - analiza
Utopia - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza

Twardowski Jan
samotność - interpretacja
samotność - analiza
Śpieszmy się - geneza
Śpieszmy się - interpretacja
za szybko - interpretacja
za szybko - analiza
szukam - interpretacja
szukam - analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza

Wojaczek Rafał
Martwy język - geneza
Martwy język - interpretacja i analiza
Ojczyzna - geneza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - analiza

Inne





Tagi: