Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Wiersz „Tren Fortynbrasa” wchodzi w skład tomiku „Studium przedmiotu” Zbigniewa Herberta, który ujrzał światło dzienne w 1961 roku. Utwór ten jest literacką aluzją do wielkiego dramatu Szekspira – „Hamleta”. Można powiedzieć, że „Tren Fortynbrasa” jest uzupełnieniem treści jednej z najsłynniejszych sztuk teatralnych w dziejach ludzkości.

Wiersz Herberta rozpoczyna się więc w momencie, kiedy przeważnie zapada kurtyna „Hamleta”, czyli przyjazdu norweskiego księcia Fortynbrasa do Elzynoru – siedziby króla Danii. Na miejscu tytułowy bohater utworu polskiego poety napotyka się na ciało Hamleta, prawowitego następcę tronu. Młodzieniec spotyka też Horacego, który oznajmia mu, że tron królestwa duńskiego należy od teraz do niego.

Fortynbras w „Hamlecie” jest postacią ważną, aczkolwiek drugoplanową. Zupełnie inaczej jest u Herberta, który uczynił z Norwega podmiot liryczny swojego wiersza. W zasadzie jest to monolog młodego księcia, który nad ciałem swojego rywala wygłasza tren. Nie jest to jednak zwyczajny tren, czyli chwalebne podsumowanie życia zmarłego, lecz raczej podkreślanie jego słabości. Fortynbras od samego początku swojego monologu nie ukrywa swoich intencji podkreślając swoją wyższość nad Hamletem: „Teraz kiedy zostaliśmy sami możemy porozmawiać książę jak mężczyzna z mężczyzną / chociaż leżysz na schodach i widzisz tyle co martwa mrówka / to znaczy czarne słońce o złamanych promieniach”.

Norweski książę, który utożsamia racjonalizm i siłę nie pozostawia na delikatnym i słabym Hamlecie „suchej nitki”. Chociaż pozornie składa mu hołd, to czytelnik z łatwością wyczuwa, że Fortynbras cieszy się ze śmierci swojego rywala. Sytuacja, która okazała się być dla niego nader korzystna, nie wzbudziła w nim choćby krzty sympatii dla zmarłego. Norweg w zawoalowany sposób upokarza Hamleta zarzucając mu, że nigdy nie był prawdziwym rycerzem, że nad wojskowe buty upodobał sobie miękkie pantofle, a jego dłonie za życia były równie nieprzydatne jak po śmierci. Utwór jest więc swoistym anty-trenem, chociaż pod względem czysto formalnym to wciąż tren.


Utwór zbudowany został na kontraście postaw. Fortynbras jest absolutnym przeciwieństwem Hamleta. Norweg to urodzony przywódca, fantastyczny żołnierz, prawdziwy mężczyzna. Hamlet natomiast nigdy nie przejawiał predyspozycji do rządzenia, był słaby i delikatny. Tytułowy bohater dramatu Szekspira żył marzeniami, podczas gdy Fortynbras twardo stąpał po ziemi i konsekwentnie dążył do osiągnięcia swoich celów. W tym momencie Norweg zapowiada, że nie powtórzy błędów młodego Duńczyka, a za jego rządów królestwo będzie potęgą: „To co po mnie zostanie nie będzie przedmiotem tragedii”. Dla Fortynbrasa nie słowa, ale czyny były istotne: „A ta woda te słowa cóż mogą cóż mogą książę”. Norweski książę był człowiekiem z „ludzkiej gliny”.

Z ust Fortynbrasa dowiadujemy się na czym polega prawdziwe rządzenie, takie, które dziś określa się mianem „real-politik”: „czeka na mnie projekt kanalizacji / i dekret w sprawie prostytutek i żebraków / muszę także obmyślić lepszy system więzień”. Norweg zamiast snuć dalekosiężnych planów od razu skupił się na drobnych rzeczach, których poprawa przyniesie wymierny i odczuwalny skutek dla królestwa. Fortynbras jest wybornym politykiem, który potrafi świetnie grać na nastrojach społecznych. Norweg zaplanował uroczysty pogrzeb Hamleta, który cieszył się poparciem Duńczyków, aby w ten sposób wkupić się w łaski ludu. Chociaż nie darzył zmarłego rywala szacunkiem i uznaniem, zamierzał przybrać pozę żałobnika, czym z pewnością zjedna sobie rzesze ludzi.

Można powiedzieć, że Fortynbras był zwolennikiem władzy totalitarnej, absolutnej. Udowodnił to słowami: „(…) trzeba wziąć miasto za gardło i wstrząsnąć nim trochę”. z pewnością nie można nazwać go rycerzem, chociaż jest doskonałym żołnierzem. Brakuje mu charakterystycznych dla tego stanu cnót. Fortynbras jest natomiast człowiekiem wyrachowanym, zimnym, kalkulującym każde posunięcie.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Historia - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Romantyczność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Samotność - geneza
Samotność - interpretacja i analiza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Soldat inconnu - interpretacja
Soldat inconnu - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Ballady i romanse - analiza
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Ikar - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Raport z oblężonego miasta - geneza
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
Potęga smaku - interpretacja
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - geneza
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Apollo i Marsjasz - geneza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - analiza
U wrót doliny - geneza
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - analiza
Powrót prokonsula - geneza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - analiza

Konarski Feliks
Czerwone maki... - geneza
Czerwone maki... - interpretacja i analiza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
Herostrates - geneza
Herostrates - analiza
Herostrates - interpretacja

Miłosz Czesław
Ars poetica? - interpretacja
Ars poetica? - analiza
Campo di Fiori - geneza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - analiza
W Warszawie - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
Piosenka o końcu świata - geneza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - analiza
Który skrzywdziłeś - geneza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - analiza
Obłoki - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Walc - geneza
Walc - interpretacja
Walc - analiza
Ogrodnik - geneza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - analiza

Przyboś Julian
Z Tatr - geneza
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - analiza
Notre Dame - geneza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - analiza
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Póki my żyjemy - geneza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - geneza
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Powrót - geneza
Powrót - interpretacja i analiza
Strach - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Drewno - interpretacja
Drewno - analiza
Lament - geneza
Lament - interpretacja
Lament - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Ocalony - interpretacja
Ocalony - analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Bez – interpretacja i analiza

Stachura Edward
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - analiza
Koniec i początek - geneza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - analiza
Atlantyda - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Głos w sprawie pornografii - geneza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - analiza
Jeszcze - motyw Holocaustu
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - analiza
Nic dwa razy - geneza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Cebula - interpretacja
Cebula - analiza
Sto pociech - geneza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Niektórzy lubią poezję - analiza
Utopia - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza

Twardowski Jan
samotność - interpretacja
samotność - analiza
Śpieszmy się - geneza
Śpieszmy się - interpretacja
za szybko - interpretacja
za szybko - analiza
szukam - interpretacja
szukam - analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza

Wojaczek Rafał
Martwy język - geneza
Martwy język - interpretacja i analiza
Ojczyzna - geneza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - analiza

Inne





Tagi: