Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Poświęcony ostatniemu prezydentowi Warszawy przed wybuchem II wojny światowej liryk Jana Lechonia jest tekstem wielowymiarowym i upamiętniających postać Stefana Starzyńskiego oraz ukochanego miasta autora.

Więzi łączące tytułowego bohatera ze stolicą można przełożyć na relacje poety i Warszawy. Podobnie jak pełniący swój urząd do chwili pojmania Starzyński, tak samo Lechoń z miłości do urbanizacyjnej wizytówki Polski był gotowy poświęcić życie.

Liryk rozpoczyna się apostrofą podmiotu lirycznego do głównej bohaterki – Warszawy. Trapią go rozważania o zadanym jej cierpieniu, którego nie będą w stanie ugasić żadne słowa. Chciałby ją dotknąć, ukoić jej ból i żal, jednak boi się, że każda taka próba okaże się fiaskiem – stolica ma za bardzo zniszczone mury, by nawet najdelikatniejszy dotyk nie okazał się najboleśniejszym ciosem.

Kolejnymi słowami skierowanym do Warszawy jest pytanie o dalsze życie po takiej traumie. Podmiot nie wie, jak ma się odnaleźć w nowej rzeczywistości, w której pełno gruzów i popiołów, zniszczonych ulic i dobrze znanych zaułków, których widok teraz sprawia jedynie ból, a nie nostalgiczny uśmiech na wspomnienie przeżytych tam miłych chwil.

Czwarta linijka wiersza rozpoczyna liryczny spacer po najpiękniejszych zakątkach Warszawy. Czytamy o budowlach i miejscach, będących swoistymi symbolami przedwojennego miasta. Lechoń wspomina o Bazylice archikatedralnej św. Jana Chrzciciela na Starym Mieście przy ul. Świętojańskiej 8, zniszczonej w 1944 w wyniku jednego z bombardowań, a odbudowanej po zakończeniu wojny. Ważnym miejscem – znakiem Warszawy - okazuje się być także nieśmiertelny Zamek Królewski czy Kolumna Zygmunta, prawie zrównana z ziemią wskutek uderzenia pocisku z hitlerowskiego działa czołgowego nocą z 1 na 2 września 1944 roku, odbudowana w latach 50.

Fragment dotyczący zniszczonych zabytków („Oto dach potrzaskany od Świętego Jana / I mury Zamku w gruzach i stropy paradne. / A Zygmunt trzyma w ręku miecz i krzyż bezwładne”) staje się pretekstem do sformułowania przez podmiot recepty na uchronienie budowli przed prawdziwym zniszczeniem. Tylko pielęgnowane w sercu wspomnienia o chwilach przeżytych w ich otoczeniu sprawią, iż nawet zniszczone fizycznie, doczekają się odbudowania na podstawie relacji kochających je mieszkańców:


„I za żadne bogactwa i rozkosze ziemi,
Za spełnione marzenia i pałace w chmurach
Nie dałbym tego szczęścia, żem mieszkał w Twych murach”.


Po wyliczeniu architektonicznych wizytówek stolicy i wyjawieniu swojego sposobu na ocalenie zniszczonej Warszawy przed całkowitym obróceniem się w ruiny, podmiot liryczny zabiera czytelnika na „spacer” po zakątkach miasta Starzyńskiego sprzed września 1939 roku.

Trzynasty wers rozpoczyna się opisem przykrytego złotymi, rudymi i pomarańczowymi liśćmi, otulonego jesienną atmosferą parku, którego szare mury są rozświetlane przez zapalające się po kolei gazowe latarnie. To melancholijne wspomnienie uzupełnione jest wzmianką o szemrzącej w oddali Wiśle oraz echem roznoszonym przez powiewający nad głowami spacerujących przechodniów wietrzyk.

Pięć wersów później, podobnie jak na początku wiersza, podmiot liryczna zwraca się z bezpośrednim zwrotem do ukochanej Warszawy. Jego prośba o przytulenie głowy do szarych murów i wsłuchanie się w dalekie, potężne wezwanie „Piękniejsze i prawdziwsze od klasycznych chórów! będące pieśnią zmartwychwstania” jest niezwykłym zabiegiem stylistycznym. Miasto zostaje przedstawione jako kobieta, jeśli uważnie wsłucha się w otaczające ją dźwięki, usłyszy śpiew nadziei na odmianę swego tragicznego losu i powrót do najpiękniejszych dni.

Nastrój wywołany przez ten wyciszający fragment zostaje rozrzedzony przez kolejne linijki. Lechoń w niezwykle plastyczny sposób, niczym impresjonista, z talentem właściwym malarzowi szkicuje scenę rozprzestrzeniającego się na całą Warszawę pożaru. Ogień pochłania domy i spopiela mury, obala posągi i zalewa ulice, stolica staje się czerwoną pochodnią. Ta apokaliptyczna wręcz wizja jest świadectwem nieustającej walki o wyzwolenie miasta, w której życie oddał tytułowy Starzyński.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Historia - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Romantyczność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Samotność - geneza
Samotność - interpretacja i analiza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Soldat inconnu - interpretacja
Soldat inconnu - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Ballady i romanse - analiza
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Ikar - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Raport z oblężonego miasta - geneza
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
Potęga smaku - interpretacja
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - geneza
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Apollo i Marsjasz - geneza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - analiza
U wrót doliny - geneza
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - analiza
Powrót prokonsula - geneza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - analiza

Konarski Feliks
Czerwone maki... - geneza
Czerwone maki... - interpretacja i analiza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
Herostrates - geneza
Herostrates - analiza
Herostrates - interpretacja

Miłosz Czesław
Ars poetica? - interpretacja
Ars poetica? - analiza
Campo di Fiori - geneza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - analiza
W Warszawie - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
Piosenka o końcu świata - geneza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - analiza
Który skrzywdziłeś - geneza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - analiza
Obłoki - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Walc - geneza
Walc - interpretacja
Walc - analiza
Ogrodnik - geneza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - analiza

Przyboś Julian
Z Tatr - geneza
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - analiza
Notre Dame - geneza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - analiza
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Póki my żyjemy - geneza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - geneza
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Powrót - geneza
Powrót - interpretacja i analiza
Strach - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Drewno - interpretacja
Drewno - analiza
Lament - geneza
Lament - interpretacja
Lament - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Ocalony - interpretacja
Ocalony - analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Bez – interpretacja i analiza

Stachura Edward
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - analiza
Koniec i początek - geneza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - analiza
Atlantyda - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Głos w sprawie pornografii - geneza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - analiza
Jeszcze - motyw Holocaustu
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - analiza
Nic dwa razy - geneza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Cebula - interpretacja
Cebula - analiza
Sto pociech - geneza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Niektórzy lubią poezję - analiza
Utopia - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza

Twardowski Jan
samotność - interpretacja
samotność - analiza
Śpieszmy się - geneza
Śpieszmy się - interpretacja
za szybko - interpretacja
za szybko - analiza
szukam - interpretacja
szukam - analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza

Wojaczek Rafał
Martwy język - geneza
Martwy język - interpretacja i analiza
Ojczyzna - geneza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - analiza

Inne





Tagi: