Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Złożony z 54, niepodzielonych za strofy wersów wiersz Jana Lechonia „Pieśń o Stefanie Starzyńskim” zaliczamy do liryki bezpośredniej, czego dowodzi wypowiadający się w pierwszej osobie podmiot liryczny:
„ja Cię nie widzę”;
„I nie płaczę nad Tobą, nie płaczę nad sobą”;
„Nie dałbym tego szczęścia, żem mieszkał w Twych murach”.


Aby ułatwić odbiór swego dzieła, utrudniony przez zrezygnowanie z podzielenia go na strofy, autor sięgnął po stałe rymy AABB:

„Jakże Ciebie, Warszawo, dosięgnąć przez pieśnie,
Ażeby Twoich murów nie dotknąć boleśnie,
Gdy każda droga nazwa jest teraz jak rana?
Oto dach potrzaskany od Świętego Jana
I mury Zamku w gruzach i stropy paradne.
A Zygmunt trzyma w ręku miecz i krzyż bezwładne”.


Wśród środków stylistycznych, na wymienienie zasługują:
  • Apostrofa do Warszawy: „Jakże Ciebie, Warszawo, dosięgnąć przez pieśnie”; „Patrz! Oto szare mury. Słyszysz? Wisła pluska”,

  • Epitety: „dach potrzaskany”; „stropy paradne”; „spełnione marzenia”; „Złota jesień”; „latarnie gazowe”; „szare mury”; „zimny wiatr”; „piersi matczynej”; „potężne wezwanie”; „klasycznych chórów”; „Kamienne bóstwa”; „pożaru ogromnego”; „martwe czoła”; „znajome nazwiska”; „przyszły wieszczu”; „mały człowiek”; „ognistym deszczu”; „Posągi roztrzaskane”; „pochodnią czerwoną”; „dumne dzieła”; „romantyczną lawę”; „szalony bohater”; „zwykli ludzie”; „kroki miarowe”; „mury potrzaskane”; „ulice wolne”; „kwiaty polne”,

  • Porównania: „droga nazwa jak rana”; „przytul ją do szarych twego miasta murów / Jak do piersi matczynej”,

  • Personifikacje: „A Zygmunt trzyma w ręku miecz i krzyż bezwładne”,

  • Przenośnie: „Jakże Ciebie, Warszawo, dosięgnąć przez pieśnie, / Ażeby Twoich murów nie dotknąć boleśnie”; „I śmiesznie zapłonęły latarnie gazowe”; „Oto pieśń zmartwychwstała”.


  • Przekaz liryku wzmacnia także rozbudowana warstwa interpunkcyjna, pełna wykrzyknień, średników i pytajników, nadających warstwie semantycznej niejednoznaczności i wielowymiarowości:

    „Gdy każda droga nazwa jest teraz jak rana?
    (…)
    Patrz! Oto szare mury. Słyszysz? Wisła pluska,
    (…)
    Ach! przytul ją do szarych twego miasta murów

    (…)
    Piękniejsze i prawdziwsze od klasycznych chórów!
    Oto pieśń zmartwychwstała! Liście już opadły,
    (…)
    A ty co? Myślisz pewno, że to dziejów krater
    (…)

    Cudów chcesz? Pomyśl tylko, że są zwykli ludzie,
    Jak on, co zawsze wszystko chcą wypełnić dobrze.
    Cicho, pieśni! Bo bracia nasi w grobach leżą.
    Powrócisz, ach, powrócisz, gdy w bębny uderzą
    I wojsk naszych znów kroki posłyszysz miarowe!”.


    Poeta zadbał również, aby główny bohater wiersza – tytułowy Starzyński – nie został przedstawiony jako papierowy bohater. Zabieg zacytowania jego wypowiedzi spowodował, że ostatni prezydent przedwojennej Warszawy zyskał na autentyczności, a jego bezwarunkowego oddanie i zapał do walki o wolność miasta stały się symbolem wszystkich „zwykłych ludzi” tamtych tygodni:

    „Powiedział: "Nie ustąpię. Niech te domy płoną,
    Niech dumne moje dzieła na proch się rozpękną!
    I cóż że z marzeń moich wszystkich rośnie cmentarz


    strona:    1    2  



    On chce TO zrobić,
    a Ty nie jesteœ gotowa?

    10 zdań, które pomogą Ci
    zatrzymać chłopaka przy sobie!

    Mój pierwszy raz...

    Zobacz inne artykuły:

    Baczyński Krzysztof Kamil
    Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
    Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
    Historia - geneza
    Historia - analiza i interpretacja
    Z głową na karabinie - geneza
    Z głową na karabinie - interpretacja
    Z głową na karabinie - analiza
    Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
    Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
    Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
    Romantyczność - geneza
    Romantyczność - analiza i interpretacja
    Samotność - geneza
    Samotność - interpretacja i analiza

    Barańczak Stanisław

    Białoszewski Miron
    Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
    Miron Białoszewski jako piewca rupieci
    Mironczarnia – interpretacja i analiza
    Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
    Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
    Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
    Namuzowywanie - interpretacja i analiza
    Leżenia - interpretacja i analiza
    Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza

    Broniewski Władysław
    Bagnet na broń - analiza i interpretacja
    Soldat inconnu - interpretacja
    Soldat inconnu - analiza
    Ballady i romanse - interpretacja
    Ballady i romanse - analiza
    Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza

    Bursa Andrzej
    Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

    Grochowiak Stanisław
    Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
    Ikar - analiza i interpretacja
    Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
    Czyści - analiza i interpretacja

    Herbert Zbigniew
    Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
    Raport z oblężonego miasta - geneza
    Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
    Potęga smaku - interpretacja
    Potęga smaku - analiza
    Potęga smaku - geneza
    Przesłanie Pana Cogito - geneza
    Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
    Przesłanie Pana Cogito - analiza
    Apollo i Marsjasz - geneza
    Apollo i Marsjasz - interpretacja
    Apollo i Marsjasz - analiza
    U wrót doliny - geneza
    U wrót doliny - treść
    U wrót doliny - interpretacja
    U wrót doliny - analiza
    Powrót prokonsula - geneza
    Powrót prokonsula - interpretacja
    Powrót prokonsula - analiza

    Konarski Feliks
    Czerwone maki... - geneza
    Czerwone maki... - interpretacja i analiza

    Lechoń Jan
    Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
    Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
    Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
    Herostrates - geneza
    Herostrates - analiza
    Herostrates - interpretacja

    Miłosz Czesław
    Ars poetica? - interpretacja
    Ars poetica? - analiza
    Campo di Fiori - geneza
    Campo di Fiori - interpretacja
    Campo di Fiori - analiza
    W Warszawie - geneza
    W Warszawie - interpretacja i analiza
    Piosenka o końcu świata - geneza
    Piosenka o końcu świata - interpretacja
    Piosenka o końcu świata - analiza
    Który skrzywdziłeś - geneza
    Który skrzywdziłeś - interpretacja
    Który skrzywdziłeś - analiza
    Obłoki - geneza
    Obłoki - interpretacja i analiza
    Walc - geneza
    Walc - interpretacja
    Walc - analiza
    Ogrodnik - geneza
    Ogrodnik - interpretacja
    Ogrodnik - analiza

    Przyboś Julian
    Z Tatr - geneza
    Z Tatr - interpretacja
    Z Tatr - analiza
    Notre Dame - geneza
    Notre Dame - interpretacja
    Notre Dame - analiza
    Widzenie katedry w Chartres - geneza
    Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
    Widzenie katedry w Chartres - analiza
    Póki my żyjemy - geneza
    Póki my żyjemy - interpretacja
    Póki my żyjemy - analiza

    Różewicz Tadeusz
    Termopile polskie - geneza
    Termopile polskie - interpretacja i analiza
    Powrót - geneza
    Powrót - interpretacja i analiza
    Strach - interpretacja i analiza
    Matka powieszonych - geneza
    Matka powieszonych - interpretacja i analiza
    Drewno - interpretacja
    Drewno - analiza
    Lament - geneza
    Lament - interpretacja
    Lament - analiza
    Warkoczyk - interpretacja
    Warkoczyk - analiza
    Ocalony - interpretacja
    Ocalony - analiza
    List do ludożerców - interpretacja i analiza
    Bez – interpretacja i analiza

    Stachura Edward
    Życie to nie teatr - analiza i interpretacja
    Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja

    Szymborska Wisława
    Kot w pustym mieszkaniu - geneza
    Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
    Kot w pustym mieszkaniu - analiza
    Koniec i początek - geneza
    Koniec i początek - interpretacja
    Koniec i początek - analiza
    Atlantyda - geneza
    Atlantyda - interpretacja i analiza
    Dwie małpy Bruegla - geneza
    Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
    Głos w sprawie pornografii - geneza
    Głos w sprawie pornografii - intepretacja
    Głos w sprawie pornografii - analiza
    Jeszcze - motyw Holocaustu
    Jeszcze - interpretacja
    Jeszcze - analiza
    Nic dwa razy - geneza
    Nic dwa razy - interpretacja
    Nic dwa razy - analiza
    Cebula - interpretacja
    Cebula - analiza
    Sto pociech - geneza
    Sto pociech - interpretacja
    Sto pociech - analiza
    Niektórzy lubią poezję - interpretacja
    Niektórzy lubią poezję - analiza
    Utopia - geneza
    Utopia - interpretacja i analiza
    Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
    Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza

    Twardowski Jan
    samotność - interpretacja
    samotność - analiza
    Śpieszmy się - geneza
    Śpieszmy się - interpretacja
    za szybko - interpretacja
    za szybko - analiza
    szukam - interpretacja
    szukam - analiza
    Przezroczystość - interpretacja i analiza
    O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza

    Wojaczek Rafał
    Martwy język - geneza
    Martwy język - interpretacja i analiza
    Ojczyzna - geneza
    Ojczyzna - interpretacja
    Ojczyzna - analiza

    Inne





    Tagi: