Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Herostrates - analiza

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Składające się na tom „Karmazynowy poemat” liryki nazwane zostały przez Edwarda Balcerzana, autora jednego z rozdziałów opracowania „Poezji polskiej w latach 1918-1939”, pod względem artystycznym „niemal doskonałymi klasycystycznie (powiada krytyk dzisiejszy, iż w tej poezji „nie ma historii rozwoju”, gdyż „Lechoń pisał przez całe życie jeden tekst poetycki”, co niektórzy nazywają już nie klasycyzmem, lecz akademizmem)”. Po chwili dodaje jednak, że „Trzeba wszelako pamiętać, iż w Karmazynowym poemacie Lechonia znalazły się utwory, które powstawały w czasie pierwszej wojny, w okupowanej Warszawie. Aura wojny zazwyczaj nie sprzyja postawom klasycystycznym: sprzyja romantyzmowi. Z tego też względu klasyczność najbardziej znanych wierszy Lechonia jest „nieczysta”, problematyczna, zmieszana z romantycznością…”.

Złożony z dziewięciu czterowierszowych strof wiersz „Herostrates” Jana Lechonia jest przykładem liryki bezpośredniej, na co wskazują pierwszoosobowe zakończenia czasowników oraz przewijający się zaimek „ja”:

Ja nie chce nic innego”;
mi się (…) wydała”;
Ja tobie rozkazuję!”.


Podmiot liryczny zwraca się do Polaków, by przestali roztrząsać przeszłość narodu i skupili się na teraźniejszość i przyszłości. Tezę tą uwiarygodnia fragment, w którym autor prosi o zniszczenie Łazienek królewskich – symbolu Warszawy, o roztrzaskanie pomników, o wrzucenie do stawu rzymskiej bogini urodzaju Ceres, a nawet o zamordowanie Kilińskiego. Sięgniecie po obrazy ze świadomości narodowej Polaków sprawia, że liryk zyskuje na autentyczności, ma wiele punktów odniesienia oraz możliwości interpretacyjnych.

Zamiana adresata ze zbiorowego na indywidualnego, mająca miejsce w szóstej strofie (fragmenty dotyczące warszawskich Łazienek i Starego Miasta), ma na celu wyszczególnienie zadań dla konkretnej osoby. Zabieg ten powoduje, że odbiorca wiersza, czytając słowa skierowane bezpośrednio do niego, czuje się bardziej odpowiedzialny za los kraju, niż gdyby czytał linijki przeznaczone dla wszystkich ludzi:


„Czy widzisz te kolumny na wyspie w teatrze,
Co widok mi zamknęły daleki na ścieżaj?
Ja tobie rozkazuję! W te słupy uderzaj
I bij w nie, aż rozkruszysz, aż ślad się ich zatrze”.


Ta zasada „dialogiczności” widoczna jest w całym cyklu „Karmazynowego poematu”.

„Zbiorek staje się przez to wewnętrzną dyskusją nad teraźniejszością Polski u progu niepodległości: dyskusją, w której każdej tezie odpowiada jakaś antyteza, każdej roli – rola przeciwstawna. I rzecz w tym, że żadna ze stron nie ma w tym dialogu racji absolutnej (…)W języku poetyckim Lechonia widać dążenie do nawiązania wielostronnego dialogu z wartościami aktualnie tworzonymi i przejmowanymi z przeszłości literackiej. Jest to język aluzji i symboli, różnorodnych nawiązań do cudzych myśli oraz literackiej kontynuacji rozważań nad minionymi sprawami. Dzięki wyborowi takich reguł przeszłość historyczna – tu konkretnie przeszłość historyczna Polski – zostaje przywołana w wypowiedziach wraz z reperkusjami, jakie wywoływała. Jeśli więc na przykład Lechoń podejmuje rozrachunek z romantyzmem, to dokonuje go poprzez dialog z poezją romantyczną i z poezją późniejszą, która do tradycji romantycznej nawiązywała: z Wyspiańskim, Or-Otem, z malarstwem Jacka Malczewskiego i innymi”. Tadeusz Witkowski „Konrad i erynie – Jan Lechoń” („Poeci dwudziestolecia międzywojennego”, cz. 1, pod redakcją Ireny Maciejewskiej, Warszawa 1982, s. 443-444)


Każda linijka liczy trzynaście sylab, rozdzielonych po siódmej średniówką:

„Czyli to będzie w Sofii, // czy też w Waszyngtonie.

strona:    1    2  


Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Historia - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Romantyczność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Samotność - geneza
Samotność - interpretacja i analiza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Soldat inconnu - interpretacja
Soldat inconnu - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Ballady i romanse - analiza
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Ikar - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Raport z oblężonego miasta - geneza
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
Potęga smaku - interpretacja
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - geneza
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Apollo i Marsjasz - geneza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - analiza
U wrót doliny - geneza
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - analiza
Powrót prokonsula - geneza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - analiza

Konarski Feliks
Czerwone maki... - geneza
Czerwone maki... - interpretacja i analiza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
Herostrates - geneza
Herostrates - analiza
Herostrates - interpretacja

Miłosz Czesław
Ars poetica? - interpretacja
Ars poetica? - analiza
Campo di Fiori - geneza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - analiza
W Warszawie - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
Piosenka o końcu świata - geneza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - analiza
Który skrzywdziłeś - geneza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - analiza
Obłoki - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Walc - geneza
Walc - interpretacja
Walc - analiza
Ogrodnik - geneza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - analiza

Przyboś Julian
Z Tatr - geneza
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - analiza
Notre Dame - geneza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - analiza
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Póki my żyjemy - geneza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - geneza
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Powrót - geneza
Powrót - interpretacja i analiza
Strach - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Drewno - interpretacja
Drewno - analiza
Lament - geneza
Lament - interpretacja
Lament - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Ocalony - interpretacja
Ocalony - analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Bez – interpretacja i analiza

Stachura Edward
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - analiza
Koniec i początek - geneza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - analiza
Atlantyda - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Głos w sprawie pornografii - geneza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - analiza
Jeszcze - motyw Holocaustu
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - analiza
Nic dwa razy - geneza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Cebula - interpretacja
Cebula - analiza
Sto pociech - geneza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Niektórzy lubią poezję - analiza
Utopia - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza

Twardowski Jan
samotność - interpretacja
samotność - analiza
Śpieszmy się - geneza
Śpieszmy się - interpretacja
za szybko - interpretacja
za szybko - analiza
szukam - interpretacja
szukam - analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza

Wojaczek Rafał
Martwy język - geneza
Martwy język - interpretacja i analiza
Ojczyzna - geneza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - analiza

Inne





Tagi: