Herostrates - interpretacja ostatnidzwonek.pl
      Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Herostrates - interpretacja

Otwierający jeden z najważniejszych zbiorów Jana Lechonia, a może i jeden z najistotniejszych w polskiej poezji, wiersz „Herostrates” jest zbiorem kontrowersyjnych poglądów autora oraz innych Skamandrytów. Cytując słowa Tomasza Wójcika z monografii „Poeci polscy XX wieku. Biogramy. Wiersze. Komentarze”:
„(…) późniejsza poezja Skamandra pokazała, że programu Herostratesa nie realizował żaden z poetów grupy, a tradycja romantyczna wielokrotnie powracała w ich twórczości i nabierała z czasem coraz istotniejszego znaczenia” (T. Wójcik, „Poeci polscy XX wieku. Biogramy. Wiersze. Komentarze”, Warszawa 2000, s. 72). Ten sam krytyk literacki zwrócił uwagę na to, że w „Herostratesie” Lechoń deklaruje konieczność zerwania z rozumieniem literatury jako „powinności obywatelskiej”.

Na przykładzie zmuszonych do emigracji Polaków, współzałożyciel Skamandra nawiązuje do przełomowych momentów z historii naszego kraju: lat spędzonych pod zaborami, tygodniach powstań narodowo-wyzwoleńczych, po których następowały lata zesłania na roboty przymusowe. Inaczej niż zazwyczaj w polskiej poezji, takie wydarzenia nie zostają przedstawione z należnym im pietyzmem i ideą „pokrzepienia serc” – wręcz przeciwnie! Lechoń zrywa z mesjanizmem, z wyidealizowaną historią, z martyrologią narodu Polskiego, nie zgadza się na pielęgnowanie pamięci o powstaniach i zaborach w milczeniu i łzą w oku. Poeta ma na tyle odwagi, by zainicjowali proces zburzenia zabytków – zarówno tych materialnych (Łazienki królewskie czy Starym Mieście w Warszawie), jak i ideowych (postać ducha Jana Kilińskiego, uczestnika walki o niepodległość Polski w czasie powstania kościuszkowskiego, członka pierwszego rządu powstańczego).

Przenikanie się klasycyzmu, realizmu oraz romantyzmu widać także w biografii Lechonia.
„Z trzech relacji zachodzących między prywatnym życiem pisarza, a jego literacką twórczością: relacji niezależności, naśladowania życia w sztuce i naśladowania sztuki w życiu – Jurij Lotman uznaje pierwszą za charakterystyczną dla klasycyzmu, drugą – dla realizmu, trzecią – dla romantyzmu. W biografii Lechonia dwie postawy ścierały się przede wszystkim – klasyczna i romantyczna. Prowadziło to do wewnętrznych napięć: do stapiania lęku przed ekshibicjonistycznymi wynurzeniami ze skargą na ból codziennej egzystencji, do modelowania życia według literackich wzorów z jednoczesnym podkreśleniem dystansu wobec odgrywanych ról. W sztuce triumfował najczęściej wodzący czytelnika po literackich tropach klasyk. Tragiczna śmierć nadała jego biografii nowy sens. W ostatecznym rozrachunku pozostał autor Erynii jednym z najbardziej romantycznych twórców w polskiej literaturze XX wieku” (Tadeusz Witkowski, „Konrad i erynie – Jan Lechoń”, [w:] „Poeci dwudziestolecia międzywojennego”, cz. 1, pod redakcją Ireny Maciejewskiej, Warszawa 1982).


Zamiast pielęgnowania przeszłości, szerzenia kultu tradycji i propagowania wiedzy o historii naszego narodu, w tym artystyczno-ideowym manifeście Lechoń przekonuje do kategorycznego odcięcia się od martyrologicznej historii, do zanegowania dorobku romantycznego nacjonalizmu i sprzeciwieniu się szerzonej w tamtych latach ksenofobii. Uważając, że ratunkiem na powrót do życia dla odradzającej się Ojczyzny jest nie analizowanie przyszłości, lecz kontemplacja natury, gdyż tylko ona pozwala wyzwolić się z wojennych wspomnień oraz odnaleźć w nowej, pełnej walki o władzę i wpływy w II Rzeczypospolitej, rzeczywistości.

Romantyzm przewija się przez liryk nie tylko w kontekście negowania jego dorobku. Jego echa widać także w przywoływaniu propagowanych w tej epoce antycznych motywów i symboli. Ukłonem w stronę starożytności jest zatytułowanie wiersza imieniem żyjącego w IV wieku p.n.e. w Efezie szewca, pragnącego zyskać nieśmiertelną sławę do tego stopnia, że nie cofnął się przed spaleniem jednego z siedmiu cudów świata – świątyni Artemidy, przez co stał się symbolem dążenia do celu bez względu na jakiekolwiek świętości i zasady (podobnie jak Kiliński, on także był rzemieślnikiem). Innym nawiązaniem do antyku jest wspomnienie rzymskiej bogini wegetacji i urodzajów Ceres, mogącej według autora zastąpić rodzimą Marzannę:

strona:    1    2    3  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Samotność - interpretacja i analiza
Samotność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Romantyczność - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Z głową na karabinie - analiza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Historia - geneza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Soldat inconnu - interpretacja
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza
Ballady i romanse - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Soldat inconnu - analiza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Ikar - analiza i interpretacja
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Raport z oblężonego miasta - geneza
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Powrót prokonsula - analiza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - geneza
U wrót doliny - analiza
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - geneza
Apollo i Marsjasz - analiza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - geneza
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Potęga smaku - geneza
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - interpretacja
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja

Konarski Feliks
Czerwone maki... - interpretacja i analiza
Czerwone maki... - geneza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Herostrates - interpretacja
Herostrates - analiza
Herostrates - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza

Miłosz Czesław
Ars poetica? - analiza
Ars poetica? - interpretacja
Ogrodnik - analiza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - geneza
Walc - analiza
Walc - interpretacja
Walc - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Obłoki - geneza
Który skrzywdziłeś - analiza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - geneza
Piosenka o końcu świata - analiza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
W Warszawie - geneza
Campo di Fiori - analiza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - geneza

Przyboś Julian
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - geneza
Póki my żyjemy - analiza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - geneza
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Notre Dame - analiza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - geneza
Z Tatr - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Termopile polskie - geneza
Bez – interpretacja i analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Ocalony - analiza
Ocalony - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Lament - analiza
Lament - interpretacja
Lament - geneza
Drewno - analiza
Drewno - interpretacja
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Strach - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Powrót - geneza

Stachura Edward
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Utopia - geneza
Niektórzy lubią poezję - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Sto pociech - analiza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - geneza
Cebula - analiza
Cebula - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - geneza
Jeszcze - analiza
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - motyw Holocaustu
Głos w sprawie pornografii - analiza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Atlantyda - geneza
Koniec i początek - analiza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - analiza

Twardowski Jan
samotność - analiza
samotność - interpretacja
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
szukam - analiza
szukam - interpretacja
za szybko - analiza
za szybko - interpretacja
Śpieszmy się - interpretacja
Śpieszmy się - geneza

Wojaczek Rafał
Martwy język - interpretacja i analiza
Martwy język - geneza
Ojczyzna - analiza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - geneza

Inne





Tagi: