Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Koniec i początek - interpretacja

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Pierwsza zwrotka wiersza Wisławy Szymborskiej „Koniec i początek” naprowadza na główny problem, którego dotyczy cały utwór:
„Po każdej wojnie
ktoś musi posprzątać
Jaki taki porządek
sam się przecież nie zrobi”.


W wojnie można upatrywać nie tylko zbrojnego konfliktu, ale jakiejkolwiek zmiany, która zachodzi w naszym życiu. Podmiot liryczny potwierdza istnienie odwiecznego porządku rzeczy: zawsze trzeba liczyć się z konsekwencjami swoich czynów i z koniecznością „posprzątania”:
„Ktoś musi zepchnąć gruzy
na pobocza dróg,
żeby mogły przejechać
wozy pełne trupów”.


Wzmianka o „wozach pełnych trupów” jest już jednoznacznym skojarzeniem z II wojną światową, a dokładnie z procederem wywożenia ciał pomordowanych na drewnianych wozach do miejsca, w którym spoczną w głęboko wykopanym rowie lub zostaną spopieleni w ogromnym piecu.

Do obowiązków „sprzątaczy” należy poza tym „oszklenie okien” i „osadzenie drzwi w zawiasach”. W tym celu niejednokrotnie „grzęzną”:
„w szlamie i popiele,
sprężynach kanap,
drzazgach szkła
i krwawych szmatach”.


Widok ten nie jest reprezentatywny, wymaga wielu lat poświęcenia i nie zapewni miejsca w historycznych opracowaniach, które wypełni heroizm walczących, martyrologia pokonanych i zwycięzców. Odbudowanie zniszczonych miast jest o tyle trudniejsze, że wszystkie pary oczu i kamery telewizyjne są zwrócone już w kierunku innych konfliktów. Prozaiczne czynności, takie jak sprzątanie, nie są atrakcją dla poszukujących kolejnych sensacji mediów:
„Wszystkie kamery wyjechały już
na inną wojnę”.

Trzeba odbudować mosty i dworce:
„W strzępach będą rękawy
od zakasywania”.


Przy okazji wspólnych prac ludzie będą dzielić się swoimi wojennym doświadczeniami i wspomnieniami:
„Ktoś z miotłą w rękach
wspomina jeszcze jak było.
Ktoś słucha
przytakuje nie urwaną głową”.

Rozpamiętywanie przeszłości z czasem zacznie jednak nudzić zebranych:
„Ale już w ich pobliżu
zaczną kręcić się tacy,
których to będzie nudzić”.

Świadectwa kataklizmu i masowej zagłady staną się niepotrzebnymi „odpadkami”, które:
„Ktoś czasem jeszcze
wykopie spod krzaka
(…)
i poprzenosi je na stos odpadków”.


Ludzie, którzy przeżyli wojnę, będą musieli ustąpić tym, którzy „wiedzą mało”:
„I mniej niż mało.
I wreszcie tyle co nic”.

Ostatnia zwrotka napawa odbiorcę tekstu nadzieją:
„W trawie, która porosła
przyczyny i skutki,
musi ktoś sobie leżeć
z kłosem w zębach
i gapić się na chmury”.


„Przyczyny i skutki” zostały przykryte gęstą, zieloną trawą, źródła konfliktów odchodzą w niepamięć, a wraz z nimi miliony bezimiennych ofiar. „Ktoś” odpoczywa sobie po ciężkiej pracy, leżąc z kłosem w zębach – gapi się na chmury.

Wisława Szymborska opowiedziała w wierszu „Koniec i początek” o niezmiennym porządku świata, który płynie mimo zbrojnych konfliktów czy masowej zagłady miliona osób. Poetka stara się wpoić w czytelnika nadzieję, że w każdym narodzie – choćby nie wiadomo jak dotkniętym przez historię i jej często niesprawiedliwy bieg – tkwi odwieczna siła do regeneracji i podniesienia się z klęski. Z wiersza płynie optymistyczne przesłanie, że po zakończeniu wojny nawet najgłębsze rany będą się powoli zabliźniać, a życie wejdzie na stare tory.

Wiadomo, że pierwsze kroki stawiane w powojennej ojczyźnie będą pełne trudu, cierpienia i bólu, lecz z upływem czasu i proporcjonalnie do przyłączenia się do odbudowywania nowych par rąk - wszystko zacznie wracać do normy. Ukojnie przyniesie ciężka praca i „sprzątanie”. Wprowadzą one w życie posiadających dramatyczne przeżycia i ciężkie wspomnienia nutę monotonii i jako takiej stabilizacji. Kolejne pokolenia będą znały przeszłość w coraz mniejszym stopniu, aż w końcu ziemię wypełnią ludzie, którzy nie będą zdawali sobie sprawy, iż kilkaset lat wcześniej pokrywały ją miliony pomordowanych ciał. Jak wskazuje sam tytuł, po każdym „końcu” nastąpi „początek”.

strona:    1    2  




Baza studiów
Kim chcesz zostać?

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Historia - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Romantyczność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Samotność - geneza
Samotność - interpretacja i analiza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Soldat inconnu - interpretacja
Soldat inconnu - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Ballady i romanse - analiza
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Ikar - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Raport z oblężonego miasta - geneza
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
Potęga smaku - interpretacja
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - geneza
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Apollo i Marsjasz - geneza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - analiza
U wrót doliny - geneza
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - analiza
Powrót prokonsula - geneza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - analiza

Konarski Feliks
Czerwone maki... - geneza
Czerwone maki... - interpretacja i analiza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
Herostrates - geneza
Herostrates - analiza
Herostrates - interpretacja

Miłosz Czesław
Ars poetica? - interpretacja
Ars poetica? - analiza
Campo di Fiori - geneza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - analiza
W Warszawie - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
Piosenka o końcu świata - geneza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - analiza
Który skrzywdziłeś - geneza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - analiza
Obłoki - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Walc - geneza
Walc - interpretacja
Walc - analiza
Ogrodnik - geneza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - analiza

Przyboś Julian
Z Tatr - geneza
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - analiza
Notre Dame - geneza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - analiza
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Póki my żyjemy - geneza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - geneza
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Powrót - geneza
Powrót - interpretacja i analiza
Strach - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Drewno - interpretacja
Drewno - analiza
Lament - geneza
Lament - interpretacja
Lament - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Ocalony - interpretacja
Ocalony - analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Bez – interpretacja i analiza

Stachura Edward
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - analiza
Koniec i początek - geneza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - analiza
Atlantyda - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Głos w sprawie pornografii - geneza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - analiza
Jeszcze - motyw Holocaustu
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - analiza
Nic dwa razy - geneza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Cebula - interpretacja
Cebula - analiza
Sto pociech - geneza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Niektórzy lubią poezję - analiza
Utopia - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza

Twardowski Jan
samotność - interpretacja
samotność - analiza
Śpieszmy się - geneza
Śpieszmy się - interpretacja
za szybko - interpretacja
za szybko - analiza
szukam - interpretacja
szukam - analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza

Wojaczek Rafał
Martwy język - geneza
Martwy język - interpretacja i analiza
Ojczyzna - geneza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - analiza

Inne





Tagi: