Głos w sprawie pornografii - intepretacja - strona 2
      Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama |
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Głos w sprawie pornografii - intepretacja

„Zakazane drzewo wiadomości” odnosi się do dyktatury, w której osoba bądź instytucja, cechujące się siłą, poparciem oraz determinacją, stawiają siebie w roli Boga, decydującego o prawie do prawdy.
Podmiot liryczny wspomina o zainteresowaniach ludzi, którzy zamiast po ilustrowane czasopisma, sięgają po książki bez obrazków. Wydawnictwa pozbawione zdjęć i rysunków są pełne ważnych zdań, „paznokciem zakreślanych albo kredką”. Wówczas, gdy takie myśli są wychwytywane przez kolejnych czytelników, dochodzi do rozprzestrzenienia się idei i „zapładniania umysłu przez umysł”. Pozycji, podczas których udaje się tego dokonać, nie ma nawet w Kamasutrze:
„Zgroza, w jakich pozycjach,
z jak wyuzdaną prostotą
umysłowi udaje się zapłodnić umysł!
Nie zna takich pozycji nawet Kamasutra”.

Ostatnia zwrotka jest opisem zebrań, na które przychodzą ludzi pragnący swobody w myśleniu. Ulubioną pozycją intelektualnych rozpustników jest siedzenie na krzesełku z nogą założoną na nogę i popijane herbaty:
„W czasie tych schadzek parzy się ledwie herbata.
Ludzie siedzą na krzesłach, poruszają ustami.
Nogę na nogę każdy sam sobie zakłada.
Jedna stopa w ten sposób dotyka podłogi,
druga swobodnie kiwa się w powietrzu.
Czasem tylko ktoś wstanie,
zbliży się do okna
i przez szparę w firankach
podgląda ulicę”.

Rzadko kiedy ktoś wstanie, wyjdzie czy chociażby przejdzie parę kroków, czasami tylko ktoś podejdzie do okna, aby zerknąć na świat zza firanki. Może to wskazywać na dwie rzeczy: albo nie interesują się światem poza pokojem „schadzek”, albo – interpretacja o wiele bardziej prawdopodobna - muszą się ukrywać i prowadzić zebrania w konspiracji: „Swoboda myśli i tego typu spotkania są dla władzy szczególnie niebezpieczne, dlatego trzeba uważać, czy w pobliżu nie ma zagrożenia – stróżów prawa i obrońców obowiązującej ideologii” (U. Lementowicz, „Poezja Wisławy Szymborskiej”, Lublin 2003).


Liryk Wisławy Szymborskiej jest jednym z bardziej ironicznych tekstów mistrzyni ciętego słowa i poetyckiej riposty. Zaskakujące przyrównanie wolności słowa i myślenia do pornografii, kojarzonej do tej pory nie jako przejaw swobody obyczajowej, lecz jako seksualna rozpusta, kryje w sobie ukazanie relacji między jednostką a społeczeństwem, między obywatelem a państwem, między słabszym a silniejszym.

Błyskotliwy tekst należy interpretować jako odniesienie do sytuacji politycznej w Polsce lat osiemdziesiątych, gdy cenzura traktowała wolnomyślicielstwo jako coś niepożądanego, gorszącego, zakazanego, niczym pornografię. Ze względu jednak na poruszaną problematykę, wiersz nie traci na aktualności nawet we współczesnych czasach, gdy dziennikarze, pisarze czy blogerzy spotykają się atakami partii politycznych czy grup społecznych. Szymborska stworzyła uniwersalny portret czasów, gdy jednostce zabrania się wolności poglądów i wypowiedzi dotyczących wszelkich idei, systemów i ustrojów.

Postawienie podmiotu lirycznego w roli krytyka wolnego myślenia ukazuje go w negatywnym świetle. Jego pogląd o większym niebezpieczeństwie swobody myślenia, niż rozprzestrzeniania powszechnie potępianej pornografii stawia go w roli obrońcy reżimu.
Kreacja podmiotu jest bardzo oryginalna.
„Jest to jednak szczególny mówca – figura ironiczna, prowokująca do reakcji – znowu w postaci niezależnych poglądów. Programowo krępowane wolne myślenie w totalitarnym systemie rozwija się jednak proporcjonalnie do ograniczeń – przecież nikt nie potrafi go ujarzmić i zniszczyć, ono odróżnia prymitywnych zwolenników pornografii od ludzi przejętych sprawami narodowymi” (U. Lementowicz, „Poezja Wisławy Szymborskiej”, Lublin 2003).
Zaskakujący sposób, w jaki Szymborska przyrównała myślenie do potępianej przez większość społeczeństwa pornografii, skłania więc do nieustannej refleksji nad zaletami wysiłku intelektualnego i nad jego wyższością – lub może podrzędnością, wobec bezmyślnego podporządkowania się. Utwór pokazuje, iż w świecie zdominowanym przez totalitaryzm lub jakikolwiek podporządkowujący sobie jednostkę ustrój polityczny, wolność jest możliwa tylko w myślach, pozwala zachować niezależność i godność w systemie poniżającym człowieka. Jak trafnie zauważył Edward Balcerzan: „Głos w sprawie pornografii to ironią ocalony przed łatwym patosem hymn na cześć konspiracji w czasie stanu wojennego” (E. Balcerzan, „W szkole świata”, [w:] „Szymborska. Szkice”, s. 36).

strona:    1    2    3  


Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Samotność - interpretacja i analiza
Samotność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Romantyczność - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Z głową na karabinie - analiza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Historia - geneza
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
Mironczarnia – interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza
Ballady i romanse - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Soldat inconnu - analiza
Soldat inconnu - interpretacja
Bagnet na broń - analiza i interpretacja

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Czyści - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
Ikar - analiza i interpretacja
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Powrót prokonsula - analiza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - geneza
U wrót doliny - analiza
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - geneza
Apollo i Marsjasz - analiza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - geneza
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Potęga smaku - geneza
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - interpretacja
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
Raport z oblężonego miasta - geneza
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza

Konarski Feliks
Czerwone maki... - interpretacja i analiza
Czerwone maki... - geneza

Lechoń Jan
Herostrates - interpretacja
Herostrates - analiza
Herostrates - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza

Miłosz Czesław
Ogrodnik - analiza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - geneza
Walc - analiza
Walc - interpretacja
Walc - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Obłoki - geneza
Który skrzywdziłeś - analiza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - geneza
Piosenka o końcu świata - analiza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
W Warszawie - geneza
Campo di Fiori - analiza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - geneza
Ars poetica? - analiza
Ars poetica? - interpretacja

Przyboś Julian
Póki my żyjemy - analiza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - geneza
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Notre Dame - analiza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - geneza
Z Tatr - analiza
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - geneza

Różewicz Tadeusz
Bez – interpretacja i analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Ocalony - analiza
Ocalony - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Lament - analiza
Lament - interpretacja
Lament - geneza
Drewno - analiza
Drewno - interpretacja
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Strach - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Powrót - geneza
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Termopile polskie - geneza

Stachura Edward
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Sto pociech - analiza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - geneza
Cebula - analiza
Cebula - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - geneza
Jeszcze - analiza
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - motyw Holocaustu
Głos w sprawie pornografii - analiza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Atlantyda - geneza
Koniec i początek - analiza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - analiza
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Utopia - geneza
Niektórzy lubią poezję - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja

Twardowski Jan
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
szukam - analiza
szukam - interpretacja
za szybko - analiza
za szybko - interpretacja
Śpieszmy się - interpretacja
Śpieszmy się - geneza
samotność - analiza
samotność - interpretacja

Wojaczek Rafał
Ojczyzna - analiza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - geneza
Martwy język - interpretacja i analiza
Martwy język - geneza

Inne





Tagi:
Partner serwisu: