Cebula - interpretacja ostatnidzwonek.pl
      Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Cebula - interpretacja

Wiersz Wisławy Szymborskiej „Cebula” został opublikowany w zbiorze „Wielka liczba” z 1976 roku. Ze względu na poruszana tematykę oraz formę przekazu, należy przychylić się do tezy Urszuli Lementowicz, jakoby tekst był: „poetycką wersją traktatu filozoficznego o istocie „cebuliczności”. Doskonałość cebuli została tu skonfrontowana ze złożonością i zagadkowością człowieka. Kolejne warstwy kulistego warzywa są takie same, tylko nieco pomniejszone. W każdym miejscu jest identyczne – Jest sobą na wskroś [...] do rdzenia” (Urszula Lementowicz, „Poezje Wisławy Szymborskiej”, Lublin 2003).

Interpretacja

Powodzenie każdej interpretacji poetyckiej rozpoczyna odpowiedź na podstawowe pytanie: „o czym jest wiersz?”. Idąc za refleksją Leszka Żulińskiego, autora opracowanie „Lekcje z Szymborską” (Bochnia 1996), jest: „Na pewno o czymś ważniejszym niż chciałby robić wrażenie. O całkowitej inności dwóch bytów: roślinnego i ludzkiego”.

W podobny tonie utrzymana jest wypowiedź Stanisława Barańczaka, który w szkicu „Nie ma pytań pilniejszych od pytań naiwnych” („Gazeta Wyborcza”, nr 239/ 96), stwierdza: „Cebula to filozoficzny nieomal (a zarazem wielce komiczny) wywód o nieodwracalnym wykluczeniu jednostki ludzkiej ze świata natury (swoista wariacja na temat Pascalowskiej ‘myślącej trzciny’)”.

Odczytanie przesłania liryku nie jest możliwe bez prześledzenia wers po wersie jego treści. Na pierwszy rzut oka podmiot liryczny opisuje tytułową cebulę. Warzywo jest pozbawione wnętrzności, „jest sobą na wskroś (…) do stopnia cebuliczności”. Najpełniej charakteryzują ją słowa odnoszące się do budowy:
„Cebulasta na zewnątrz,
cebulowa do rdzenia,
mogłaby wejrzeć w siebie
cebula bez przerażenia”.


Jednorodność i kulistość, pozbawienie poskręcanych wnętrzności – oto najważniejsze cechy cebuli, świadczące o jej ogromnej wartości:
„Byt niesprzeczny cebula,
udany cebula twór
(…)
najnadobniejszy brzuch świata”.


Jest pozbawiona jakichkolwiek sprzeczności, ideał. W pewnym momencie to często pomijane warzywo zostaje przez podmiot podniesione do rangi świętości, jej złożony z podobnych części brzuch:
„Sam się aureolami
na własną chwałę opłata”.


Skupienie się na tej części „ciała” cebuli można interpretować także jako nawiązanie do płodności, narodzin, rozmnażania i wszystkich praw biologii, umożliwiających prokreację.

Opisy cebuli, obecne w utworze, wskazują na prostotę i doskonałość jej budowy:
„W jednej po prostu druga,
w większej mniejsza zawarta,
a w następnej kolejna,
czyli trzecia i czwarta”.


Bycie we wszystkich warstwach taką samą, brak tajemnicy i efektu zaskoczenia, cechujące budowę cebuli, zostają skontrastowane ze skomplikowanym i odpychającym człowiekiem, jawiącym się jako „anatomia gwałtowna”. Jego wnętrze jest pełne „pokrętnych jelit”, „tłuszczy, nerwów, żył”, „śluzów i sekretności”, pod skórą ma coś obcego, dzikiego, przerażającego, siedlisko brzydkich i splątanych wnętrzności. Pojawia się nawet nawiązanie do piekła - „inferno w nas interny”.

W ostatniej linijce wymowa wiersza się zmienia. Ukazany na tle cebuli jako istota gorsza człowiek zostaje wywyższony, poprzez odnoszące się do rośliny oksymoroniczne stwierdzenie „idiotyzm doskonałości”. Nadaje to lirykowi ironiczny wydźwięki, charakterystyczny dla twórczości Szymborskiej, pełnej autoironii, serdecznego sarkazmu, humoru, paradoksów.
[zr]„Nie o ważenie wartości bytów tu jednak chodzi, ale o wskazanie ich różnorodności. Sprzeczny w sobie byt, jakim jest człowiek, jest przy tym skomplikowany, złożony, ale również skażony „obcością” i „dzikością”. Taką etykietą nie można obdarzyć prostej i jednorodnej cebuli” (Urszula Lementowicz, „Poezje Wisławy Szymborskiej”, Lublin 2003).[/zr]

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Samotność - interpretacja i analiza
Samotność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Romantyczność - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Z głową na karabinie - analiza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Historia - geneza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Soldat inconnu - interpretacja
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza
Ballady i romanse - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Soldat inconnu - analiza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Ikar - analiza i interpretacja
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Raport z oblężonego miasta - geneza
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Powrót prokonsula - analiza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - geneza
U wrót doliny - analiza
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - geneza
Apollo i Marsjasz - analiza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - geneza
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Potęga smaku - geneza
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - interpretacja
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja

Konarski Feliks
Czerwone maki... - interpretacja i analiza
Czerwone maki... - geneza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Herostrates - interpretacja
Herostrates - analiza
Herostrates - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza

Miłosz Czesław
Ars poetica? - analiza
Ars poetica? - interpretacja
Ogrodnik - analiza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - geneza
Walc - analiza
Walc - interpretacja
Walc - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Obłoki - geneza
Który skrzywdziłeś - analiza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - geneza
Piosenka o końcu świata - analiza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
W Warszawie - geneza
Campo di Fiori - analiza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - geneza

Przyboś Julian
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - geneza
Póki my żyjemy - analiza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - geneza
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Notre Dame - analiza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - geneza
Z Tatr - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Termopile polskie - geneza
Bez – interpretacja i analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Ocalony - analiza
Ocalony - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Lament - analiza
Lament - interpretacja
Lament - geneza
Drewno - analiza
Drewno - interpretacja
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Strach - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Powrót - geneza

Stachura Edward
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Utopia - geneza
Niektórzy lubią poezję - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Sto pociech - analiza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - geneza
Cebula - analiza
Cebula - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - geneza
Jeszcze - analiza
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - motyw Holocaustu
Głos w sprawie pornografii - analiza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Atlantyda - geneza
Koniec i początek - analiza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - analiza

Twardowski Jan
samotność - analiza
samotność - interpretacja
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
szukam - analiza
szukam - interpretacja
za szybko - analiza
za szybko - interpretacja
Śpieszmy się - interpretacja
Śpieszmy się - geneza

Wojaczek Rafał
Martwy język - interpretacja i analiza
Martwy język - geneza
Ojczyzna - analiza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - geneza

Inne





Tagi: