Sto pociech - analiza ostatnidzwonek.pl
      Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Sto pociech - analiza

Utrzymany w żartobliwym nastroju wiersz Wisławy Szymborskiej „Sto pociech” należy do grona liryki pośredniej. Podmiot liryczny, który nie zaznacza swojej obecności w sposób bezpośredni, formułuje swój eseistyczny monolog na temat kondycji współczesnego człowieka, którego puentę stanowią słowa:
„Sto pociech, bądź co bądź.
Niebożę.
Istny człowiek”.


Wypowiedzi podmiotu cechuje ironiczny dystans w stosunku do przedmiotu swej analizy, istnieje niewidzialna granica miedzy nim a opisywanymi problemami, wprowadzona już w pierwszej zwrotce, przez anaforę „zachciało mu się” oraz wzmocniony wykrzyknikiem zwrot
„Patrzcie go!”:

„Zachciało mu się szczęścia,
zachciało mu się prawdy,
zachciało mu się wieczności,
patrzcie go !”.


Ta anafora wprowadza niewyrażoną wprost konstatację, że osiągnięcie tego, co się zamierzyło, tego, „co się zachciało”, jest niemożliwe. Wskutek braku utożsamienia i zjednoczenia się podmiotu z obiektem swoich badań, tego pierwszego można nazwać chłodnym i dążącym do obiektywizmu, a portretowaną jednostkę - przedmiotem analizy psychologiczno-filozoficznej.
Utwór składa się czterech nieregularnych strof. Pierwsza i najkrótsza zwrotka jest swoistym wprowadzeniem w tematykę, podejmowaną i rozbudowywaną w kolejnych trzech.
Analizę formalną należy zacząć o tytułu, który można odczytywać w dwojaki sposób. „Sto pociech” to określenie ironiczne. Będące synonimem radości i wywodzące się z potocznego języka słowo „pociecha”, wskazuje zarówno na źródło uciechy, na niesienie komuś ukojenia, radości, przyjemności, jak i – w myśl frazeologizmu „mamy z czegoś sto pociech” – może odnosić się do kłopotów.

Podobny, negatywny wydźwięk, ma obecna w pierwszej zwrotce i zaczerpnięta z potocznego języka anafora „zachciało mu się”, informująca w ironiczny sposób o potrzebach człowieka – pragnieniu szczęścia, prawdy, wieczności.


Na postawione w pierwszej części pytania o pochodzenie i naturę wygłaszającego swoje potrzeby człowieka, odpowiedzi udziela zwrotka druga, przedstawiająca człowieka w kontekście biologicznym (oczy, uszy), ewolucyjnym („wystrugał ręką z płetwy rodem”), historyczno-cywilizacyjnym (przedział od krzesiwa po rakietę), kulturowym (rozum i język). Podobnie jak poprzednia, ona także ma wartościujący i hierarchizujący wydźwięk, za co odpowiadają opisujące wymiary ludzkiej egzystencji słowa „tylko” oraz „mało”. Szymborska sięga także po kolejną oceniającą anaforę:
„Ledwie rozróżnił (…)
ledwie domyślił się (…)
ledwie wystrugał (…)”.

Cała strofa została zamknięta – tak jak i pierwsza – ironicznym wykrzyknieniem „patrzcie go!”.
Reasumując, prócz kolokwializmów i zwrotów potocznych („zachciało mu się”, „patrzcie go”, „marny wyrodek kryształu”, „niebożę”), anafor („zachciało mu się” oraz „ledwie”) czy wykrzyknień („patrzcie go!”), Szymborska sięgnęła także po kontrast („łatwy do utopienia w łyżce oceanu”), skrót poetycki („wystrugał rękę z płetwy rodem / krzesiwo i rakietę”) czy metaforę („rozumem gani rozum”).



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Samotność - interpretacja i analiza
Samotność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Romantyczność - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Z głową na karabinie - analiza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Historia - geneza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Soldat inconnu - interpretacja
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza
Ballady i romanse - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Soldat inconnu - analiza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Ikar - analiza i interpretacja
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Raport z oblężonego miasta - geneza
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Powrót prokonsula - analiza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - geneza
U wrót doliny - analiza
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - geneza
Apollo i Marsjasz - analiza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - geneza
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Potęga smaku - geneza
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - interpretacja
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja

Konarski Feliks
Czerwone maki... - interpretacja i analiza
Czerwone maki... - geneza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Herostrates - interpretacja
Herostrates - analiza
Herostrates - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza

Miłosz Czesław
Ars poetica? - analiza
Ars poetica? - interpretacja
Ogrodnik - analiza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - geneza
Walc - analiza
Walc - interpretacja
Walc - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Obłoki - geneza
Który skrzywdziłeś - analiza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - geneza
Piosenka o końcu świata - analiza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
W Warszawie - geneza
Campo di Fiori - analiza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - geneza

Przyboś Julian
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - geneza
Póki my żyjemy - analiza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - geneza
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Notre Dame - analiza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - geneza
Z Tatr - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Termopile polskie - geneza
Bez – interpretacja i analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Ocalony - analiza
Ocalony - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Lament - analiza
Lament - interpretacja
Lament - geneza
Drewno - analiza
Drewno - interpretacja
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Strach - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Powrót - geneza

Stachura Edward
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Utopia - geneza
Niektórzy lubią poezję - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Sto pociech - analiza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - geneza
Cebula - analiza
Cebula - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - geneza
Jeszcze - analiza
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - motyw Holocaustu
Głos w sprawie pornografii - analiza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Atlantyda - geneza
Koniec i początek - analiza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - analiza

Twardowski Jan
samotność - analiza
samotność - interpretacja
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
szukam - analiza
szukam - interpretacja
za szybko - analiza
za szybko - interpretacja
Śpieszmy się - interpretacja
Śpieszmy się - geneza

Wojaczek Rafał
Martwy język - interpretacja i analiza
Martwy język - geneza
Ojczyzna - analiza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - geneza

Inne





Tagi: