Potęga smaku - interpretacja ostatnidzwonek.pl
      Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Potęga smaku - interpretacja

Głównym tematem utworu jest sprzeciw bohatera oraz jego towarzyszy wobec systemu stalinowskiego. Pierwszoosobowy podmiot liryczny wspomina o wydarzeniach z przeszłości, gdy nie zgodził się na przyłączenie do propagatorów wrogiej ideologii:
„To wcale nie wymagało wielkiego charakteru”.


Jego oraz jego towarzyszy cechowały niegdyś „odmowa niezgoda i upór”. Mieli „odrobinę koniecznej odwagi”, lecz to, czego dokonali zależało „w gruncie rzeczy” od… smaku:
„Tak smaku
w którym są włókna duszy i cząstki sumienia”.


Ta metafora obrazuje, jak wielki wpływ na pomiot liryczny i ludzi z jego pokolenia miała estetyka. Zamiłowanie do piękna i poszukiwanie harmonijnej sztuki uratowało ich przed wchłonięciem przez system totalitarny.

Kilka wersów dalej podmiot snuje refleksje na temat zabiegów, jakimi mogliby się posłużyć główni ideolodzy w celu ściągnięcia ich na swoją stronę. Zastanawia się, co by się stało, gdyby „kuszono” ich „lepiej i piękniej”:
„słano kobiety różowe płaskie jak opłatek
lub fantastyczne twory z obrazów Hieronima Boscha”.


Po wprowadzeniu tego motywu biblijnego kuszenia zaraz jednak dodaje, że:
„piekło w tym czasie było jakie
mokry dół zaułek morderców barak
nazwany pałacem sprawiedliwości
samogonny Mefisto w leninowskiej kurtce
posyłał w teren wnuczęta Aurory
chłopców o twarzach ziemniaczanych
bardzo brzydkie dziewczyny o czerwonych rękach”.


Wersy te uplastyczniają działania zbrodniczego systemu w komunistycznej Polsce, opanowanej przez „samogonnego Mefisto w leninowskiej kurtce”, czyli zło pod dowództwem Lenina. Ludzi zniewalano fizycznie i psychicznie („piekło”), zatajano zło wyrządzone przez „morderców” ukrywających się w „pałacu sprawiedliwości”, czyli „mokrym dole”, „zaułku” oraz „baraku”, poświęcano wiele czasu na prześciganiu się w tworzeniu większych kłamstwa. Stalinowska retoryka, czyli umiejętność dobrego i rzetelnego przekonywania słuchaczy, była:
„Zaiste ich retoryka była aż nazbyt parciana
(Marek Tulliusz obracał się w grobie)
łańcuchy tautologii parę pojęć jak cepy


dialektyka oprawców żadnej dystynkcji w rozumowaniu
składnia pozbawiona urody koniunktiwu”.


Mimo pustej, nie popartej argumentami retoryce będącej w istocie zakłamaną propagandą, mimo ciągłej inwigilacji podmiot liryczny dał radę przeciwstawić się systemowi właśnie dzięki estetyce. To „nauka o pięknie” okazała się przewrotnie „pomocna w życiu”, podpowiadając mu, iż egzystuje w brzydkim, odpychającym, wstrętnym, prostackim i zwyczajnie „niesmacznym” środowisku, czego dowodzą przywołani chłopcy „o twarzach ziemniaczanych” oraz „bardzo brzydkie dziewczyny o czerwonych rękach”. [rr]Wersy te są także – zdaniem Jacka Łukasiewicza, nawiązaniem do wydarzeń z jesieni 1952 roku, gdy: „zatrzymano kilkanaście tysięcy chłopów (…) za niewywiązywanie się z dostaw obowiązkowych, z tego 2000 skazano, innych ukarano administracyjnie lub zwolniono po podpisaniu zobowiązań. Im prześladowanym należało się współczucie” (J. Łukasiewicz, „Herbert”, Wrocław 2001, s. 66). [/rr]

Nie uległ tylko dzięki wpojonemu przez estetykę zwyczajowi ciągłego przyglądania się otoczeniu:
„Zanim zgłosimy akces trzeba pilnie badać
kształt architektury rytm bębnów i piszczałek
kolory oficjalne nikczemny rytuał pogrzebów”.


Tylko dzięki temu jego „oczy i uszy odmówiły posłuchu”, a „książęta” jego zmysłów „wybrały dumne wygnanie”. To dumne porównanie do władców jest wyrazem poczucia wyższości podmiotu nad prymitywną władzą, której miał odwagę się przeciwstawić.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Samotność - interpretacja i analiza
Samotność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Romantyczność - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Z głową na karabinie - analiza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Historia - geneza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Soldat inconnu - interpretacja
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza
Ballady i romanse - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Soldat inconnu - analiza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Ikar - analiza i interpretacja
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Raport z oblężonego miasta - geneza
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Powrót prokonsula - analiza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - geneza
U wrót doliny - analiza
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - geneza
Apollo i Marsjasz - analiza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - geneza
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Potęga smaku - geneza
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - interpretacja
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja

Konarski Feliks
Czerwone maki... - interpretacja i analiza
Czerwone maki... - geneza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Herostrates - interpretacja
Herostrates - analiza
Herostrates - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza

Miłosz Czesław
Ars poetica? - analiza
Ars poetica? - interpretacja
Ogrodnik - analiza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - geneza
Walc - analiza
Walc - interpretacja
Walc - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Obłoki - geneza
Który skrzywdziłeś - analiza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - geneza
Piosenka o końcu świata - analiza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
W Warszawie - geneza
Campo di Fiori - analiza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - geneza

Przyboś Julian
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - geneza
Póki my żyjemy - analiza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - geneza
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Notre Dame - analiza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - geneza
Z Tatr - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Termopile polskie - geneza
Bez – interpretacja i analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Ocalony - analiza
Ocalony - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Lament - analiza
Lament - interpretacja
Lament - geneza
Drewno - analiza
Drewno - interpretacja
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Strach - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Powrót - geneza

Stachura Edward
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Utopia - geneza
Niektórzy lubią poezję - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Sto pociech - analiza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - geneza
Cebula - analiza
Cebula - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - geneza
Jeszcze - analiza
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - motyw Holocaustu
Głos w sprawie pornografii - analiza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Atlantyda - geneza
Koniec i początek - analiza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - analiza

Twardowski Jan
samotność - analiza
samotność - interpretacja
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
szukam - analiza
szukam - interpretacja
za szybko - analiza
za szybko - interpretacja
Śpieszmy się - interpretacja
Śpieszmy się - geneza

Wojaczek Rafał
Martwy język - interpretacja i analiza
Martwy język - geneza
Ojczyzna - analiza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - geneza

Inne





Tagi: