Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Apollo i Marsjasz - interpretacja

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Treść

Pod wieczór, po uprzednim przyznaniu przez sędziów zwycięstwa bogu słońca, ma miejsce właściwy pojedynek Apollona z Marsjaszem. Pierwszy dysponuje słuchem absolutnym, drugi - ogromną skalą.

Marsjasz – decyzją zawziętego Apolla mocno przywiązany do drzewa i dokładnie obdarty ze skóry, krzyczy. Lecz nim jego głos dojdzie do „jego wysokich uszu” – „wypoczywa w cieniu tego krzyku”, przez co dopiero teraz jest w stanie podjąć ucz­ciwą rywalizację z konkurentem.

Tymczasem „wstrząsany dreszczem obrzydzenia” Apollo czyści swój instrument.

Głos Marsjasza tylko z pozoru zdaje się być złożony z jednej samogłoski. W rzeczywistości wcale nie jest monotonny, a wręcz przeciwnie – „opowiada (…) nieprzebrane bogactwo” ciała swego pana:
„łyse góry wątroby
pokarmów białe wąwozy
szumiące lasy płuc
słodkie pagórki mięśni
stawy żółć krew i dreszcze
zimowy wiatr kości
nad solą pamięci”.


Dopiero teraz z ust fletnisty wydobywają się dźwięki, które mogły zrodzić się tylko z ogromnego cierpienia.

Podczas gdy Apollo nadal czyści swój instrument, do chóru przyłącza się „stos pacierzowy Marsjasza”:
„w zasadzie to samo A
tylko głębsze z dodatkiem rdzy”.


Dźwięki te są ponad wytrzymałość boga o „nerwach z tworzyw sztucznych” i w końcu odchodzi „żwirową aleją / wysadzaną bukszpanem”. Myśli zwycięzcy mącą rozmyślania nad ewentualnym wynalezieniem przez Marsjasza nowej sztuki:
„czy z wycia Marsjasza
nie powstanie z czasem
nowa gałąź
sztuki - powiedzmy – konkretnej”.


Nagle pod nogi Apollona upada „skamieniały słowik”. Zdziwiony bóg odwraca głowę i widzi, że drzewo, do którego przywiązany był Marsjasz jest zupełnie siwe.

Interpretacja

Wiersz „Apollo i Marsjasz”, ukazujący etap pojedynku między dwoma tytułowymi i zaczerpniętymi z mitologii bohaterami, jest tekstem uniwersalnym i wielopłaszczyznowym, posiadającym intelektualny, filozoficzny charakter o zabarwieniu moralizatorskim i egzystencjalnym. W ogólnym odczytaniu ukazuje on wyższość prawdy ludzkiego cierpienia, reprezentowanego przez Marsjasza, nad zimnym i nieludzkim ideałem estetycznej harmonii, wyznawanej przez boga Apolla.


Posiadający rozległe zainteresowania (studiowanie filologii polskiej, prawa, ekonomii, filozofii, a także sztuk plastycznych), zafascynowany starożytnością, traktujący mitologię jako niewyczerpalne źródło inspiracji Herbert odnosi się do znanego w greckiej kulturze motywu rywalizacji posiadaczy kunsztu i talentu artystycznego. Współzawodnictwo toczy się między boskim przedstawicielem sztuki doskonałej, reprezentantem estetyki ładu i spokoju, a frygijskim sylenem - półczłowiekiem-półkoniem - autorem wielu hymnów na cześć bogów.

Ciekawostką jest fakt, iż mityczny pojedynek był źródłem inspiracji nie tylko dla poetów bazujących na tradycji śródziemnomorskiej, lecz także malarzy. Wystarczy wspomnieć chociażby dzieło Pietro Vannucci’ego, zwanego Peruginem (1448 – 1523), który na jednym ze swoich obrazów uczynił sylena młodzieńcem równie pięknym, jak Apollo.

Przyczynę starcia bohaterów liryku Herberta odsłania mitologia. Okazuje się, że posiadający wysokie mniemanie o własnym kunszcie Marsjasz był na tyle zuchwały, by wyzwać do rywalizacji boga poezji i najlepszego śpiewaka w jednej osobie. Sędziowie oczywiście przyznali zwycięstwo Apollinowi, a ten – rozzłoszczony zuchwałością śmiertelnika - rozkazał obedrzeć przeciwnika ze skóry. Podobną, lecz nieco rozbudowaną wersję podaje autor opracowania twórczości Herberta, Jacek Łukasiewicz: „Sylen o imieniu Marsjasz miał koźle kopyto, ogon i zwierzęce uszy, posiadał przy tym boski talent gry na flecie. Apollo poczuł się urażony jego przechwałkami i wyzwał go do współzawodnictwa, stawiając warunek, że jeśli Marsjasz zostanie pokonany, zwycięzca będzie mógł z nim zrobić, co zapragnie. I Apollo zapragnął obedrzeć Marsjasza ze skóry” („Herbert”, Wrocław 2001, s. 68).

strona:    1    2    3  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Historia - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Romantyczność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Samotność - geneza
Samotność - interpretacja i analiza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Soldat inconnu - interpretacja
Soldat inconnu - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Ballady i romanse - analiza
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Ikar - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Raport z oblężonego miasta - geneza
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
Potęga smaku - interpretacja
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - geneza
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Apollo i Marsjasz - geneza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - analiza
U wrót doliny - geneza
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - analiza
Powrót prokonsula - geneza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - analiza

Konarski Feliks
Czerwone maki... - geneza
Czerwone maki... - interpretacja i analiza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
Herostrates - geneza
Herostrates - analiza
Herostrates - interpretacja

Miłosz Czesław
Ars poetica? - interpretacja
Ars poetica? - analiza
Campo di Fiori - geneza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - analiza
W Warszawie - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
Piosenka o końcu świata - geneza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - analiza
Który skrzywdziłeś - geneza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - analiza
Obłoki - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Walc - geneza
Walc - interpretacja
Walc - analiza
Ogrodnik - geneza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - analiza

Przyboś Julian
Z Tatr - geneza
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - analiza
Notre Dame - geneza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - analiza
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Póki my żyjemy - geneza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - geneza
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Powrót - geneza
Powrót - interpretacja i analiza
Strach - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Drewno - interpretacja
Drewno - analiza
Lament - geneza
Lament - interpretacja
Lament - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Ocalony - interpretacja
Ocalony - analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Bez – interpretacja i analiza

Stachura Edward
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - analiza
Koniec i początek - geneza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - analiza
Atlantyda - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Głos w sprawie pornografii - geneza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - analiza
Jeszcze - motyw Holocaustu
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - analiza
Nic dwa razy - geneza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Cebula - interpretacja
Cebula - analiza
Sto pociech - geneza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Niektórzy lubią poezję - analiza
Utopia - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza

Twardowski Jan
samotność - interpretacja
samotność - analiza
Śpieszmy się - geneza
Śpieszmy się - interpretacja
za szybko - interpretacja
za szybko - analiza
szukam - interpretacja
szukam - analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza

Wojaczek Rafał
Martwy język - geneza
Martwy język - interpretacja i analiza
Ojczyzna - geneza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - analiza

Inne





Tagi: