Powrót prokonsula - interpretacja - strona 2
      Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Powrót prokonsula - interpretacja

Końcówka monologu prokonsula przybliża obraz cesarza, przed rządami którego podmiot zdecydował się na emigracyjną tułaczkę:
„cesarz zresztą lubi odwagę cywilną
do pewnych granic do pewnych rozsądnych granic
to w gruncie rzeczy człowiek tak jak wszyscy
i już bardzo zmęczony sztuczkami z trucizną
nie może pić do syta nieustanne szachy
ten lewy kielich dla Druzjusza w prawym umoczyć
wargi
potem pić tylko wodę nie spuszczać oka z Tacyta
wyjść do ogrodu i wrócić gdy już wyniosą ciało”.

Powyższy fragment mógłby posłużyć jako dowód w procesie cesarza o otrucie Druzjusza, którego dokonał w zmowie z Tacytem.

Mimo obrazu okrucieństwa, jakiego dopuścił się bezwzględny cesarz, ostatni dwuwers wiersza jest wypełniony nadzieją na pomyślne zakończenie tułaczki:
„Postanowiłem wrócić na dwór cesarza
mam naprawdę nadzieję że jakoś to się ułoży”.

Ukazanie relacji panujących między tytułowym prokonsulem, czyli urzędnikiem starożytnego państwa, prawdopodobnie Rzymu, a społeczeństwem zamieszkującym dwór cesarza za pomocą monologu podmiotu lirycznego można odczytać jako metaforę stosunków panujących w opanowanej przez ustrój komunistyczny powojennej Polsce.

Dokładne zanalizowanie plusów i minusów decyzji o powrocie do kraju rządzonego przez jednostki przepełnione egoizmem, dla których jedynym celem jest pełne podporządkowanie się cesarzowi, rozważanie opuszczenia miejsca bezpiecznego, pogodnego i dostatniego na rzecz przepełnionego strachem o jutro życia na dworze wypełniają tekst Herberta. W tytułowym prokonsulu widać tęskniącego na ojczyzną poetę, który mimo przebywania w najpiękniejszych miastach Europy, nie mógł się nigdzie odnaleźć, a jego marzenia o szczytnych ideach czekały na realizację w kraju.

Problemy w ostatecznym zadecydowaniu o dalszym losie – emigranta czy powracającego z tułaczki – widać w przewijających się przez cały tekst zapowiedziach: „więc wrócę pojutrze w każdym razie wrócę”. Towarzyszy temu deklaracja o dotrzymaniu wierności własnym zasadom moralnym mimo przepełnionego strachem i służalczością otoczenia. Zapewnienie, iż nie będzie jedynie „lizusem” i biernym pochlebcą pada z jego ust na wspomnienie zwyczaju picia z dowódcą gwardii:
„kiedy zbliży swój kubek spuszczę oczy
i będę udawał że z zębów wyciągam resztki jedzenia”.


Tekst Herberta jest świadectwem rozterek, towarzyszących każdemu emigrantowi politycznemu. Ciągłe pytania o termin czy sensowność powrotu spędzały sen z powiek nie tylko Herbertowi, lecz wszystkim, którzy zdecydowali się opuścić ojczyznę, nie mogąc dłużej patrzeć na skutki rządzenia nią przez zakłamanych i obłudnych ludzi.

O uczuciach podmiotu lirycznego, symbolizującego dylematy moralne każdego emigranta, świadczą najpełniej dwa ostatnie wersy:
„Postanowiłem wrócić na dwór cesarza
mam naprawdę nadzieję że jakoś to się ułoży”.

Wybór czasu dokonanego wskazuje na ostateczność decyzji o powrocie, a użycie zwrotu „naprawdę”, podkreślającego intensywność żywionego uczucia – skrywaną głęboko nadzieję o jej słuszności. Postanowienie to, będące skutkiem długiego wahania, jest nieodwołalne. Choć determinuje prokonsula do życia wśród zakłamania, obłudy, przebiegłości, służalczości, okrucieństwa, zdrady czy zbrodni, ma on jednak ogromną nadzieję na odnalezienie w końcu swego miejsca na świecie.

Wiersz jest ważny jeszcze z jednego punktu widzenia. Umieszczony pod koniec liryku portret psychologiczny cesarza jest niezwykle kontrowersyjny. Pokazany kilka wersów potem jako milczący zabójca, przez chwilę odkrył się nam jako zwyczajny człowiek:
„to w gruncie rzeczy człowiek tak jak wszyscy
i już bardzo zmęczony sztuczkami z trucizną”.

strona:    1    2    3  


Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Samotność - interpretacja i analiza
Samotność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Romantyczność - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Z głową na karabinie - analiza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Historia - geneza
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
Mironczarnia – interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza
Ballady i romanse - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Soldat inconnu - analiza
Soldat inconnu - interpretacja
Bagnet na broń - analiza i interpretacja

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Czyści - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
Ikar - analiza i interpretacja
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Powrót prokonsula - analiza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - geneza
U wrót doliny - analiza
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - geneza
Apollo i Marsjasz - analiza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - geneza
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Potęga smaku - geneza
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - interpretacja
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
Raport z oblężonego miasta - geneza
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza

Konarski Feliks
Czerwone maki... - interpretacja i analiza
Czerwone maki... - geneza

Lechoń Jan
Herostrates - interpretacja
Herostrates - analiza
Herostrates - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza

Miłosz Czesław
Ogrodnik - analiza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - geneza
Walc - analiza
Walc - interpretacja
Walc - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Obłoki - geneza
Który skrzywdziłeś - analiza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - geneza
Piosenka o końcu świata - analiza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
W Warszawie - geneza
Campo di Fiori - analiza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - geneza
Ars poetica? - analiza
Ars poetica? - interpretacja

Przyboś Julian
Póki my żyjemy - analiza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - geneza
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Notre Dame - analiza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - geneza
Z Tatr - analiza
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - geneza

Różewicz Tadeusz
Bez – interpretacja i analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Ocalony - analiza
Ocalony - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Lament - analiza
Lament - interpretacja
Lament - geneza
Drewno - analiza
Drewno - interpretacja
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Strach - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Powrót - geneza
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Termopile polskie - geneza

Stachura Edward
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Sto pociech - analiza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - geneza
Cebula - analiza
Cebula - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - geneza
Jeszcze - analiza
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - motyw Holocaustu
Głos w sprawie pornografii - analiza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Atlantyda - geneza
Koniec i początek - analiza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - analiza
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Utopia - geneza
Niektórzy lubią poezję - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja

Twardowski Jan
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
szukam - analiza
szukam - interpretacja
za szybko - analiza
za szybko - interpretacja
Śpieszmy się - interpretacja
Śpieszmy się - geneza
samotność - analiza
samotność - interpretacja

Wojaczek Rafał
Ojczyzna - analiza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - geneza
Martwy język - interpretacja i analiza
Martwy język - geneza

Inne





Tagi:
Partner serwisu: