Powrót prokonsula - interpretacja ostatnidzwonek.pl
      Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Powrót prokonsula - interpretacja

[nr]„Twórczość autora Studium przedmiotu sytuuje się (…) w tradycji poezji filozoficznej, analizującej miejsce człowieka w świecie, jego relacje z innymi osobami, stosunek do samego siebie i własnych powinności, odniesienie do narodu i ojczyzny” – teza Urszuli Lementowicz, zaprezentowana w podsumowaniu opracowania „Poezji Zbigniewa Herberta” idealnie pasuje do wiersza „Powrót prokonsula”, gdzie w monologowej formie podmiot liryczny rozlicza się z miejscem, z którego wyjechał wiele lat wcześniej i informuje o podjętej decyzji – tytułowym powrocie. [/nr]

W pierwszym wersie pada obietnica: „Postanowiłem wrócić na dwór cesarza”, skąd prokonsul wyjechał wiele lat wcześniej. Nie potrafił odnaleźć się w zakłamanym i zastraszonym środowisku. Możemy przypuszczać, iż był to jego świadomy wybór, a nie przymus, ponieważ rozważa decyzję o powrocie. Aktualnie przebywa:
„w odległej prowincji
pod pełnymi słodyczy liśćmi sykomoru
i łagodnymi rządami chorowitych nepotów”.


Wiedzie tam spokojny, harmonijny i dostatni żywot. Powyższy fragment, wypełnionych charakterystycznymi dla twórczości Herberta klasycystycznymi zwrotami i środkami poetyckimi - przywołuje na myśl mitologiczną arkadię (za wyjątkiem „rządów chorowitych nepotów”), dziwi zatem rozważanie powrotu i rezygnacji z tego wszystkiego.

W kolejnych wersach podmiot przewiduje, iż z decyzją o powrocie wiąże się diametralna zmiana całego stylu życia. Pamiętając o zasadach rządzących cesarskim dworem, szybko deklaruje, że nie będzie protestował i wychylał zbyt wysoko:
„gdy wrócę nie mam zamiaru zasługiwać się
będę bił brawo odmierzoną porcją
uśmiechał się na uncje marszczył brwi dyskretnie”.


Nie zależy mu na zaskarbieniu sobie łask dygnitarzy, lecz w miarę spokojnym życiu:
„nie dadzą mi za to złotego łańcucha
ten żelazny wystarczy”.


Kolejne linijki odsłaniają coraz szerzej powody jego decyzji o powrocie:
„nie mogę żyć wśród winnic wszystko tu nie moje
drzewa są bez korzeni domy
bez fundamentów deszcz
szklany kwiaty pachną
woskiem
o puste niebo kołacze suchy obłok”.


Mimo malowniczej okolicy, wypełnionej pachnącymi winnicami, drzewami domami, podmiot nie potrafi odnaleźć się w obcym miejscu, gdzie nic nie jest jego, drzewa nie posiadają korzeni, domy solidnych fundamentów, deszcz jest „szklany”, kwiaty pachną woskiem, a na niebie unosi się „suchy obłok”.

Co jakiś czas prokonsul powtarza w swoim monologu zapewnienie o rychłym powrocie:
„więc wrócę pojutrze w każdym razie wrócę”.


Gdy to nastąpi, będzie musiał ponownie nałożyć maskę akceptacji i umiarkowanej radości z zastanej sytuacji:
„trzeba będzie na nowo ułożyć się z twarzą
z dolną wargą aby umiała powściągnąć pogardę
z oczami aby były idealnie puste
i z nieszczęsnymi podbródkiem zającem mej twarzy
który drży gdy wchodzi dowódca gwardii”.


O jego losie zadecyduje umiejętność zamaskowania pogardy i wstrętu, które pojawiają się na jego twarzy na samo wspomnienie dowódcy gwardii. Postara się ukryć swoje prawdziwe uczucia, lecz zapowiada, iż nie będzie z komendantem pił wina:
„kiedy zbliży swój kubek spuszczę oczy
i będę udawał że z zębów wyciągam resztki jedzenia”.


Dokładne zaplanowanie życia po powrocie wskazuje na racjonalność prokonsula. Jego decyzja nie jest wynikiem impulsu, lecz skutkiem wielomiesięcznym rozważani i analizowania swojej sytuacji. Zdaje sobie sprawę, iż powrót będzie zmianą nieodwracalną, jeśli już raz ujawni swoją obecność – albo założy maskę i uniknie śmierci, albo zdradzi się złym spojrzeniem lub pogardliwym uśmiechem i podzieli los tysięcy poprzedników.

strona:    1    2    3  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Samotność - interpretacja i analiza
Samotność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Romantyczność - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Z głową na karabinie - analiza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Historia - geneza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Soldat inconnu - interpretacja
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza
Ballady i romanse - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Soldat inconnu - analiza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Ikar - analiza i interpretacja
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Raport z oblężonego miasta - geneza
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Powrót prokonsula - analiza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - geneza
U wrót doliny - analiza
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - geneza
Apollo i Marsjasz - analiza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - geneza
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Potęga smaku - geneza
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - interpretacja
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja

Konarski Feliks
Czerwone maki... - interpretacja i analiza
Czerwone maki... - geneza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Herostrates - interpretacja
Herostrates - analiza
Herostrates - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza

Miłosz Czesław
Ars poetica? - analiza
Ars poetica? - interpretacja
Ogrodnik - analiza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - geneza
Walc - analiza
Walc - interpretacja
Walc - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Obłoki - geneza
Który skrzywdziłeś - analiza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - geneza
Piosenka o końcu świata - analiza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
W Warszawie - geneza
Campo di Fiori - analiza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - geneza

Przyboś Julian
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - geneza
Póki my żyjemy - analiza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - geneza
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Notre Dame - analiza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - geneza
Z Tatr - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Termopile polskie - geneza
Bez – interpretacja i analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Ocalony - analiza
Ocalony - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Lament - analiza
Lament - interpretacja
Lament - geneza
Drewno - analiza
Drewno - interpretacja
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Strach - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Powrót - geneza

Stachura Edward
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Utopia - geneza
Niektórzy lubią poezję - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Sto pociech - analiza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - geneza
Cebula - analiza
Cebula - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - geneza
Jeszcze - analiza
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - motyw Holocaustu
Głos w sprawie pornografii - analiza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Atlantyda - geneza
Koniec i początek - analiza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - analiza

Twardowski Jan
samotność - analiza
samotność - interpretacja
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
szukam - analiza
szukam - interpretacja
za szybko - analiza
za szybko - interpretacja
Śpieszmy się - interpretacja
Śpieszmy się - geneza

Wojaczek Rafał
Martwy język - interpretacja i analiza
Martwy język - geneza
Ojczyzna - analiza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - geneza

Inne





Tagi: