Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

samotność - analiza

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Wiersz „samotność” ks. Jana Twardowskiego ma budowę stychiczną i liczy piętnaście zróżnicowanych objętościowo linijek:
„pierwszą z brzega
kiedy zostaję sam jeden jak palec
kiedy nie mam do kogo ust otworzyć”.


Nie odnajdziemy w nim – podobnie jak i w innych tekstach autorstwa poety, który „Pomagał nam zrozumieć sens życia – teraz pomaga nam zrozumieć sens śmierci” (Lech Kaczyński, list do mediów wystosowany po śmierci ks. Twardowskiego 19 stycznia 2006) rymów oraz interpunkcji. Dzięki temu konteksty interpretacyjne zyskują na ilości, a pojedyncze wersy mogą być odczytywane w izolacji.

Ze względu na poruszaną problematykę tekst można podzielić na trzy odrębne części. Każda z nich porusza inny rodzaj tytułowej samotności oraz została napisana inną frazeologią:

  • wersy od pierwszego do ósmego mówią o samotności „najprostszej”, określanej przez oznaki zewnętrzne i scharakteryzowanej za pomocą języka potocznego:

  • „kiedy zostaję sam jak palec
    kiedy nie mam do kogo ust otworzyć
    nawet strzyżyk cichnie choć mógłby mi ćwierkać przynajmniej jak pół wróbla
    kiedy żaden pociąg pospieszny nie spieszy się do mnie
    zegar przystanął żeby przy mnie nie chodzić
    od zachodu słońca cienie coraz dłuższe”


    Dla wyolbrzymiania stanu samotności, dotykającej podmiot zarówno w kontekście świata materialnego, jak i przyrodniczego - poeta w wersach 3-8 poddał go hiperbolizacji. W przywołanym fragmencie pojawia się także anafora, stworzona przez zaimek „kiedy” i odnosząca się do czasu i przestrzeni. Wersy wprowadzają atmosferę stagnacji i spokoju, „strzyżyk cichnie”, „żaden pociąg pospieszny nie spieszy się”, „zegar przystanął”, a słońce powolnie zachodzi.

  • od dziewiątego do dwunastego wersu mamy do czynienia z samotnością „trudniejszą”, pojawiającą się w relacjach z innymi ludźmi:

  • „kiedy przeciskam się przez tłum
    i znowu jestem pojedynczy
    pośród wszystkich najdalszych bliskich”


    Dla podkreślenia samotności „w tłumie”, podmiot sięgnął po oksymoron: „najdalsi bliscy”.

    trzy ostatnie linijki to opis o samotności „prawdziwej”:
    „proszę Ciebie o tę prawdziwą
    kiedy Ty mówisz przeze mnie
    a mnie nie ma”.


    Ze względu na konstrukcję podmiotu lirycznego oraz adresata i ich wzajemne relacje, wiersz zaliczamy do liryki inwokacyjnej (prośby, apelu). Ujawniający się kilkukrotnie w formach czasownikowych i zaimkowych (kiedy zostaję sam jeden jak palec”, „kiedy przeciskam się przez tłum / i znowu jestem pojedynczy”) podmiot kieruje swoją prośbę do Boga. Choć ani razu odbiorca nie został przywołany bezpośrednio, demaskuje go zaimek „Ty” oraz bezpośredni zwrot – „Ciebie”.




    Baza studiów
    Kim chcesz zostać?

    Zobacz inne artykuły:

    Baczyński Krzysztof Kamil
    Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
    Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
    Historia - geneza
    Historia - analiza i interpretacja
    Z głową na karabinie - geneza
    Z głową na karabinie - interpretacja
    Z głową na karabinie - analiza
    Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
    Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
    Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
    Romantyczność - geneza
    Romantyczność - analiza i interpretacja
    Samotność - geneza
    Samotność - interpretacja i analiza

    Barańczak Stanisław

    Białoszewski Miron
    Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
    Miron Białoszewski jako piewca rupieci
    Mironczarnia – interpretacja i analiza
    Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
    Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
    Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
    Namuzowywanie - interpretacja i analiza
    Leżenia - interpretacja i analiza
    Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza

    Broniewski Władysław
    Bagnet na broń - analiza i interpretacja
    Soldat inconnu - interpretacja
    Soldat inconnu - analiza
    Ballady i romanse - interpretacja
    Ballady i romanse - analiza
    Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza

    Bursa Andrzej
    Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

    Grochowiak Stanisław
    Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
    Ikar - analiza i interpretacja
    Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
    Czyści - analiza i interpretacja

    Herbert Zbigniew
    Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
    Raport z oblężonego miasta - geneza
    Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
    Potęga smaku - interpretacja
    Potęga smaku - analiza
    Potęga smaku - geneza
    Przesłanie Pana Cogito - geneza
    Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
    Przesłanie Pana Cogito - analiza
    Apollo i Marsjasz - geneza
    Apollo i Marsjasz - interpretacja
    Apollo i Marsjasz - analiza
    U wrót doliny - geneza
    U wrót doliny - treść
    U wrót doliny - interpretacja
    U wrót doliny - analiza
    Powrót prokonsula - geneza
    Powrót prokonsula - interpretacja
    Powrót prokonsula - analiza

    Konarski Feliks
    Czerwone maki... - geneza
    Czerwone maki... - interpretacja i analiza

    Lechoń Jan
    Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
    Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
    Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
    Herostrates - geneza
    Herostrates - analiza
    Herostrates - interpretacja

    Miłosz Czesław
    Ars poetica? - interpretacja
    Ars poetica? - analiza
    Campo di Fiori - geneza
    Campo di Fiori - interpretacja
    Campo di Fiori - analiza
    W Warszawie - geneza
    W Warszawie - interpretacja i analiza
    Piosenka o końcu świata - geneza
    Piosenka o końcu świata - interpretacja
    Piosenka o końcu świata - analiza
    Który skrzywdziłeś - geneza
    Który skrzywdziłeś - interpretacja
    Który skrzywdziłeś - analiza
    Obłoki - geneza
    Obłoki - interpretacja i analiza
    Walc - geneza
    Walc - interpretacja
    Walc - analiza
    Ogrodnik - geneza
    Ogrodnik - interpretacja
    Ogrodnik - analiza

    Przyboś Julian
    Z Tatr - geneza
    Z Tatr - interpretacja
    Z Tatr - analiza
    Notre Dame - geneza
    Notre Dame - interpretacja
    Notre Dame - analiza
    Widzenie katedry w Chartres - geneza
    Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
    Widzenie katedry w Chartres - analiza
    Póki my żyjemy - geneza
    Póki my żyjemy - interpretacja
    Póki my żyjemy - analiza

    Różewicz Tadeusz
    Termopile polskie - geneza
    Termopile polskie - interpretacja i analiza
    Powrót - geneza
    Powrót - interpretacja i analiza
    Strach - interpretacja i analiza
    Matka powieszonych - geneza
    Matka powieszonych - interpretacja i analiza
    Drewno - interpretacja
    Drewno - analiza
    Lament - geneza
    Lament - interpretacja
    Lament - analiza
    Warkoczyk - interpretacja
    Warkoczyk - analiza
    Ocalony - interpretacja
    Ocalony - analiza
    List do ludożerców - interpretacja i analiza
    Bez – interpretacja i analiza

    Stachura Edward
    Życie to nie teatr - analiza i interpretacja
    Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja

    Szymborska Wisława
    Kot w pustym mieszkaniu - geneza
    Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
    Kot w pustym mieszkaniu - analiza
    Koniec i początek - geneza
    Koniec i początek - interpretacja
    Koniec i początek - analiza
    Atlantyda - geneza
    Atlantyda - interpretacja i analiza
    Dwie małpy Bruegla - geneza
    Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
    Głos w sprawie pornografii - geneza
    Głos w sprawie pornografii - intepretacja
    Głos w sprawie pornografii - analiza
    Jeszcze - motyw Holocaustu
    Jeszcze - interpretacja
    Jeszcze - analiza
    Nic dwa razy - geneza
    Nic dwa razy - interpretacja
    Nic dwa razy - analiza
    Cebula - interpretacja
    Cebula - analiza
    Sto pociech - geneza
    Sto pociech - interpretacja
    Sto pociech - analiza
    Niektórzy lubią poezję - interpretacja
    Niektórzy lubią poezję - analiza
    Utopia - geneza
    Utopia - interpretacja i analiza
    Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
    Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza

    Twardowski Jan
    samotność - interpretacja
    samotność - analiza
    Śpieszmy się - geneza
    Śpieszmy się - interpretacja
    za szybko - interpretacja
    za szybko - analiza
    szukam - interpretacja
    szukam - analiza
    Przezroczystość - interpretacja i analiza
    O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza

    Wojaczek Rafał
    Martwy język - geneza
    Martwy język - interpretacja i analiza
    Ojczyzna - geneza
    Ojczyzna - interpretacja
    Ojczyzna - analiza

    Inne





    Tagi: