Powrót - interpretacja i analiza ostatnidzwonek.pl
      Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Powrót - interpretacja i analiza

Wiersz Tadeusza Różewicza „Powrót” składa się z ośmiu nieregularnych części, z których pierwsza liczy 3 wersy, druga i trzecia – 2, czwarta – 5, piąta – 2, szósta – jeden wers, siódma – 2, ósma – 3. Konstrukcja podmiotu lirycznego sprawia, iż tekst należy zaliczyć do grona liryki pierwszoosobowej, za czym przemawiają gramatyczne zakończenia czasowników („wejdę do nieba”, „usiądę przy stole”, „będę odpowiadał”, „siedzę i siedzę”, „opowiem”, „nie mogę”) oraz zaimki osobowe („i matka mnie zawoła”, „nic mi nie jest dajcie / mi spokój”).

Sytuacja liryczna wiersza jest nieskomplikowana. Podmiot liryczny przewiduje, co czeka go po śmierci:
„Nagle otworzy się okno
i matka mnie zawoła
już czas wracać”.

Budzący w ludziach niepokój oraz strach moment zakończenia życia jest dla niego możliwością połączenia się z ukochaną matką (ze względu na wspomnienie zmarłej matki podmiot można utożsamiać z Różewiczem). Po śmierci podmiot wróci do czasów dzieciństwa, gdy w porze obiadowej matka wołała go przez okno, by zakończył na chwilę zabawę i przyszedł na posiłek. Przywołanie sceny znanej przez wielu czytelników z autopsji sprawia, iż odbiorca identyfikuje się z podmiotem.

W kolejnych częściach mamy plastyczny obraz „przejścia” ze świata żywych do świata zmarłych:
„rozstąpi się ściana
wejdę do nieba w zabłoconych butach

usiądę przy stole i opryskliwie
będę odpowiadał na pytania”.


Wzmianka o zabłoconych butach może być interpretowana jako dowód na utratę życia w jednej z wielu bitew II wojny światowej. Z innej strony jednak jest to być może wejście w rolę dziecka, powracającego do domu po zabawie w błocie czy mokrej z powodu wiosennego deszczu piaskownicy.

Po wejściu do nieba podmiot usiądzie przy stole i będzie odpowiadał na pytania. Nie wiadomo, kto będzie jego rozmówcą, lecz przysłówek „opryskliwie” wskazuje na niechęć, z jaką podejdzie do czekającego go przesłuchania.


Kolejna części jest fragmentem z udzielanych odpowiedzi, potwierdzającym powyższą tezę:
„nic mi nie jest dajcie
mi spokój”.


Podmiot jest zmęczony i zniechęcony:
„Z głową w dłoniach
tak siedzę i siedzę. Jakże im
opowiem o tej długiej
i splątanej drodze”.

Choć przesłuchanie trwa bardzo długo, to czas nie pomaga podmiotowi w znalezieniu właściwych słów na opisanie „długiej i splątanej drogi”, w której możemy odczytywać życie w czasie wojny lub w latach poświęconych na odbudowywanie cywilizacji i poszukiwanie w ludziach utraconego człowieczeństwa.

Następne części są konfrontacją sielankowej rzeczywistości „niebiańskiej” oraz „ziemskiej”, gdzie „człowiek człowiekowi / skacze do gardła”:
„Tu w niebie matki robią
zielone szaliki na drutach

brzęczą muchy

ojciec drzemie pod piecem
po sześciu dniach pracy.

Nie - przecież nie mogę im
powiedzieć że człowiek człowiekowi
skacze do gardła”.


Wizja siedzących w fotelach matek, dziergających na drutach ciepłe szaliki dla swoich bliskich, monotonnie brzęczących much oraz odpoczywającego po ciężkiej pracy ojca zostaje przeciwstawiona bolesnym wspomnieniom podmiotu, o których jednak nie może powiedzieć, ponieważ zburzyłyby niebiański, idylliczny spokój zmarłych.

Wiersz Różewicza jest kolejnym tekstem autora, odczytywanym w kontekście traumy II wojny światowej. Nazwanie śmierci tytułowym „powrotem” do domu jest zabiegiem kontrowersyjnym, tak bardzo charakterystycznym dla całej twórczości poety, pełnej zaskakujących porównań, oszczędnych, lecz ekspresyjnych metafor oraz niemal całkowitej rezygnacji z interpunkcji.



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Samotność - interpretacja i analiza
Samotność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Romantyczność - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Z głową na karabinie - analiza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Historia - geneza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Soldat inconnu - interpretacja
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza
Ballady i romanse - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Soldat inconnu - analiza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Ikar - analiza i interpretacja
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Raport z oblężonego miasta - geneza
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Powrót prokonsula - analiza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - geneza
U wrót doliny - analiza
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - geneza
Apollo i Marsjasz - analiza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - geneza
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Potęga smaku - geneza
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - interpretacja
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja

Konarski Feliks
Czerwone maki... - interpretacja i analiza
Czerwone maki... - geneza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Herostrates - interpretacja
Herostrates - analiza
Herostrates - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza

Miłosz Czesław
Ars poetica? - analiza
Ars poetica? - interpretacja
Ogrodnik - analiza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - geneza
Walc - analiza
Walc - interpretacja
Walc - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Obłoki - geneza
Który skrzywdziłeś - analiza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - geneza
Piosenka o końcu świata - analiza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
W Warszawie - geneza
Campo di Fiori - analiza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - geneza

Przyboś Julian
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - geneza
Póki my żyjemy - analiza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - geneza
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Notre Dame - analiza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - geneza
Z Tatr - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Termopile polskie - geneza
Bez – interpretacja i analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Ocalony - analiza
Ocalony - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Lament - analiza
Lament - interpretacja
Lament - geneza
Drewno - analiza
Drewno - interpretacja
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Strach - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Powrót - geneza

Stachura Edward
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Utopia - geneza
Niektórzy lubią poezję - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Sto pociech - analiza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - geneza
Cebula - analiza
Cebula - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - geneza
Jeszcze - analiza
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - motyw Holocaustu
Głos w sprawie pornografii - analiza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Atlantyda - geneza
Koniec i początek - analiza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - analiza

Twardowski Jan
samotność - analiza
samotność - interpretacja
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
szukam - analiza
szukam - interpretacja
za szybko - analiza
za szybko - interpretacja
Śpieszmy się - interpretacja
Śpieszmy się - geneza

Wojaczek Rafał
Martwy język - interpretacja i analiza
Martwy język - geneza
Ojczyzna - analiza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - geneza

Inne





Tagi: