Drewno - analiza ostatnidzwonek.pl
      Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Drewno - analiza

Zaliczający się do liryki opisowej, krótki i przypominający epigramat lub fraszkę wiersz Tadeusza Różewicza „Drewno” składa się ośmiu wersów zgrupowanych według porządku: 3 + 1 + 3 + l.

Te cztery części (dwie trzywersowe oraz dwie jednowersowe) są – idąc za słowami Tadeusza Farenta - swoistym „studium przedmiotu sztuki sakralnej o wielkiej sile wyrazu” (Teodor Farent, „Poezje Tadeusza Różewicza”, Lublin 2007). Opisujący wygląd drewnianej figurki Chrystusa podmiot liryczny został w pewien sposób „ukryty” za obrazami, które towarzyszą oglądaniu rzeźby. Brak bezpośrednich dowodów na jego obecność sprawia, iż tekst jest przykładem alegorycznej i wieloznacznej liryki pośredniej.

W jednym z wersów pada informacja o gatunku, w jakim utrzymany jest tekst: „średniowieczne misterium”. Nie jest to jedna typowe wpisanie się w wyznaczone przez nie ramy. Różewicz jak zawsze zrezygnował z wyszukanych i licznych środków artystycznych, przez co wiersz można rozpatrywać jako odwrotność opowieści o codziennych losach Jezusa i Maryi czy próby przybliżenia ich wyglądu zewnętrznego.
[zr]„Przeznaczone dla wiernych misterium miało działać na ich wyobraźnie zmysłowym konkretem, dlatego z reguły nie były to utwory o ascetycznym charakterze, cechowała je raczej rozwlekłość, barwność oraz meliczność” (T. Farent, dz. cyt.).[/zr]

Dla potwierdzenia swojej tezy o antymisterialności „Drewna” Farent przywołuje uważany przez wielu badaczy literatury za kontynuację średniowiecznego gatunku „Lament świętokrzyski”, który różni się od wiersza Różewicza zarówno w kwestii treści, jak i formy (liczne paralelizmy i powtórzenia, apostrofy, środki umożliwiające oddanie takich emocji, jak żal, poczucie straty, nieszczęścia, smutku, a nawet bunt).

Wzmagająca nastrój powagi i zadumy oszczędność środków poetyckich nie oznacza, iż Różewicz zrezygnował z nich całkowicie. Wśród nielicznych odnajdziemy wiele opisowych epitetów: „Drewniany Chrystus”, „średniowieczne misterium”, „czerwone drzazgi”, „cierniowa obroża”, „opuszczona głowa”, „zbity pies”.


Prócz epitetów podmiot sięgnął w swoim opisie figurki Chrystusa po środki wzmagające ekspresję przekazu. W pewnym momencie robi zbliżenie na skórę Zbawiciele i dostrzega, że jest „cały w czerwonych drzazgach”, kilka linijek dalej porównuje upadającego pod ciężarem wbijającej się w skórę głowy cierniowej korony Chrystusa do zbitego psa. Te oryginalne metafory miały na celu ukazać Syna Bożego jako cierpiącego człowieka.

[zr]„Poeta zastosował w wierszu dwustopniowy zabieg metaforyzacji: drewniana rzeźba została przedstawiona jak osoba, która krwawi, porusza się, a więc jest to upersonifikowany przedmiot, następnie podmiot opisał ją, używając słownictwa charakterystycznego dla relacji o psie (obroża, zbity pies), to znaczy ukazał, stosując animizację. W takim ujęciu Syn Boży przed zbawczą ofiarą za grzeszników został wykreowany na osobę bez znamion boskości, bez patosu, z dramatyzmem cierpienia i poniżenia” (T. Farent, dz. cyt.).[/zr]

Cały wiersz jest przykładem przenikania się dwóch stylów: potocznego („zbity pies”, „iść na czworakach”) oraz literackiego, tzw. wysokiego („łaknąć”). Zabieg ten miał na celu zaskoczyć, skupić uwagę czytelnika, zmusić go do zastanowienia się nad celowością połączenia metafory o zbitym psie z potrzebą „łaknienia”, wyrażaną przez drewno.

Różewicz zrezygnował z ozdobników, rozwlekłości, wyliczeń, wykrzykników oraz rymów, dzięki czemu tekst zyskał pewien rodzaj regularności i spokoju, by nie powiedzieć ascetyczności. Oddzielające poszczególne części „światło” zaznacza wzmagające napięcie – zdaniem Farenta – „miejsca przemilczenia”. Kompozycji wiersza trochę miejsca w swoim opracowaniu poświęcił również Jerzy Winiarski, autor „Aneksu do lekcji z wierszem Różewicza”. Skupił się na rytmice tekstu, zachowanej dzięki podzieleniu go na tzw. „odcinki”.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Samotność - interpretacja i analiza
Samotność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Romantyczność - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Z głową na karabinie - analiza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Historia - geneza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Soldat inconnu - interpretacja
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza
Ballady i romanse - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Soldat inconnu - analiza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Ikar - analiza i interpretacja
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Raport z oblężonego miasta - geneza
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Powrót prokonsula - analiza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - geneza
U wrót doliny - analiza
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - geneza
Apollo i Marsjasz - analiza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - geneza
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Potęga smaku - geneza
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - interpretacja
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja

Konarski Feliks
Czerwone maki... - interpretacja i analiza
Czerwone maki... - geneza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Herostrates - interpretacja
Herostrates - analiza
Herostrates - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza

Miłosz Czesław
Ars poetica? - analiza
Ars poetica? - interpretacja
Ogrodnik - analiza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - geneza
Walc - analiza
Walc - interpretacja
Walc - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Obłoki - geneza
Który skrzywdziłeś - analiza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - geneza
Piosenka o końcu świata - analiza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
W Warszawie - geneza
Campo di Fiori - analiza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - geneza

Przyboś Julian
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - geneza
Póki my żyjemy - analiza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - geneza
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Notre Dame - analiza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - geneza
Z Tatr - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Termopile polskie - geneza
Bez – interpretacja i analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Ocalony - analiza
Ocalony - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Lament - analiza
Lament - interpretacja
Lament - geneza
Drewno - analiza
Drewno - interpretacja
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Strach - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Powrót - geneza

Stachura Edward
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Utopia - geneza
Niektórzy lubią poezję - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Sto pociech - analiza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - geneza
Cebula - analiza
Cebula - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - geneza
Jeszcze - analiza
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - motyw Holocaustu
Głos w sprawie pornografii - analiza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Atlantyda - geneza
Koniec i początek - analiza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - analiza

Twardowski Jan
samotność - analiza
samotność - interpretacja
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
szukam - analiza
szukam - interpretacja
za szybko - analiza
za szybko - interpretacja
Śpieszmy się - interpretacja
Śpieszmy się - geneza

Wojaczek Rafał
Martwy język - interpretacja i analiza
Martwy język - geneza
Ojczyzna - analiza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - geneza

Inne





Tagi: