Martwy język - interpretacja i analiza ostatnidzwonek.pl
      Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Martwy język - interpretacja i analiza

Wiersz „Martwy język” Rafała Wojaczka jest zapisem czynności podmiotu lirycznego. Opisuje on, co robi ze swoją twarzą, by wydać jakikolwiek dźwięk. Dwa pierwsze wersy są swoistym zapoznaniem się podmiotu ze swoją zewnętrznością:
„Palcami ustalam
rysy mojej twarzy”.

Takie poznawanie nieodłącznej części swego ciała, stale uczestniczącej w procesie komunikacji, przywodzi na myśl wiersz innego polskiej poety, Mirona Białoszewskiego. W swoim „autoportrecie odczuwalnym” ten twórca polskiej poezji lingwistycznej pisał w podobnym, co Wojaczek, kontekście:
„Patrzą na mnie,
więc pewnie mam twarz.

Ze wszystkich znajomych twarzy
najmniej pamiętam własną.

Nieraz mi ręce
żyją zupełnie osobno.
Może ich wtedy nie doliczać do siebie?
(…)”.

Wracając do „Martwego języka”, kolejna część przynosi informację o wywoływaniu na swojej twarzy uśmiechu. Nie jest on rozpatrywany jako skutek żartu czy ironicznej uwagi rozmówcy, lecz jako następstwo mechanicznej czynności:
„Dwa palce wsadzam w usta
i przydaję twarzy uśmiechu”.

Wywołany w ten „naturalny” sposób uśmiech został nazwany w trzeciej zwrotce „rozdzierającym przetłuszczoną skórę” oraz „od ucha do ucha wypełniony zwojami języka”. Ostatni wers objaśnia, iż podmiot posiada „martwy język”.

Lektura wiersza Wojaczka przywodzi w pierwszej chwili obraz niewidomej osoby, która próbuje poznać każdy szczegół swojej twarzy, której dotyk zastępuje utracony wzrok. Dopiero potem czytelnik uświadamia sobie, iż podmiot wcale nie ma problemów z utratą jakiegoś zmysłu – uważa, iż dotykowa percepcja jest silniejsza i dokładniejsza. Gdy w kolejnej części z poznawania przechodzi do kształtowania wyglądu swojej twarzy, mamy tu do czynienia z metaforą zakładania aprobowanej i oczekiwanej przez społeczeństwo maski, pod którą ukrywamy nasze prawdziwe uczucia. Pod koniec liryku podmiot nie oszczędza sobie bólu – modeluje sobie usta tak, aby wywołać „rozdzierający skórę” uśmiech. Wzmianka o deformowaniu własnego ciała wskazuje na powtarzalność tej czynności przez podmiot liryczny, który – jak się okazuje – nie stroni od zadawania sobie fizycznego bólu.


Podczas, gdy do trzeciej części wiersz był utrzymany w lekko przerażającym nastroju, tak ostatni, jakby oderwany od całości wers pociąga za sobą przeraźliwy wniosek - „to jest martwy język”. Przywoływane wcześniej wzmianki o podejmowanych czynnościach pozornie były dowodami fizycznej, materialnej egzystencji podmiotu, lecz finalna linijka rzuca nowe światło na cały liryk. Mozolnie poznawane i kształtowane mimo bólu ciało okazuje się obce i przerażające, nie wiadomo, kto jest jego właścicielem, z pewnością nie należy do posiadającego „żywe” ciało podmiotu. Tekst ten należy interpretować jako liryczne świadectwo wyobcowania społecznego, gdy wydaje nam się, iż stojąc w tłumie – jesteśmy niewidzialni, niezrozumiani, samotni.

„Martwy język” to wiersz złożony z czterech nieregularnych części. Pierwsza i druga liczą po dwa wersy, trzecia – cztery, a czwarta to jedynie jedna linijka.

Ze względu na konstrukcję podmiotu lirycznego zaliczamy go do liryki bezpośredniej. Świadczą o tym gramatyczne zakończenia czasowników: „ustalam”, „wsadzam”, „przydaję”, dzięki czemu znika dystans dzielący nadawcę i odbiorcę tekstu. Relacja tego pierwszego z wykonywanych „na sobie” czynności staje się bardziej autentyczna.



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Samotność - interpretacja i analiza
Samotność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Romantyczność - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Z głową na karabinie - analiza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Historia - geneza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Soldat inconnu - interpretacja
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza
Ballady i romanse - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Soldat inconnu - analiza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Ikar - analiza i interpretacja
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Raport z oblężonego miasta - geneza
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Powrót prokonsula - analiza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - geneza
U wrót doliny - analiza
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - geneza
Apollo i Marsjasz - analiza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - geneza
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Potęga smaku - geneza
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - interpretacja
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja

Konarski Feliks
Czerwone maki... - interpretacja i analiza
Czerwone maki... - geneza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Herostrates - interpretacja
Herostrates - analiza
Herostrates - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza

Miłosz Czesław
Ars poetica? - analiza
Ars poetica? - interpretacja
Ogrodnik - analiza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - geneza
Walc - analiza
Walc - interpretacja
Walc - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Obłoki - geneza
Który skrzywdziłeś - analiza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - geneza
Piosenka o końcu świata - analiza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
W Warszawie - geneza
Campo di Fiori - analiza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - geneza

Przyboś Julian
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - geneza
Póki my żyjemy - analiza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - geneza
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Notre Dame - analiza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - geneza
Z Tatr - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Termopile polskie - geneza
Bez – interpretacja i analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Ocalony - analiza
Ocalony - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Lament - analiza
Lament - interpretacja
Lament - geneza
Drewno - analiza
Drewno - interpretacja
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Strach - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Powrót - geneza

Stachura Edward
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Utopia - geneza
Niektórzy lubią poezję - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Sto pociech - analiza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - geneza
Cebula - analiza
Cebula - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - geneza
Jeszcze - analiza
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - motyw Holocaustu
Głos w sprawie pornografii - analiza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Atlantyda - geneza
Koniec i początek - analiza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - analiza

Twardowski Jan
samotność - analiza
samotność - interpretacja
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
szukam - analiza
szukam - interpretacja
za szybko - analiza
za szybko - interpretacja
Śpieszmy się - interpretacja
Śpieszmy się - geneza

Wojaczek Rafał
Martwy język - interpretacja i analiza
Martwy język - geneza
Ojczyzna - analiza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - geneza

Inne





Tagi: