Ojczyzna - interpretacja - strona 2
      Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Ojczyzna - interpretacja

Wspomnienie Syberii miało na celu przywołanie pamięci o wszystkich, którzy za czasów caratu i rządów władzy sowieckiej zostali tam wywiezieni na pewną śmierć w obozie pracy. W tym kontekście „długość” kolei można zinterpretować jako trasę polskich męczenników.
Kolejna linijka określa „szerokość” matki-ojczyzny, która pod tym względem została porównana do egzotycznej Sahary. Ta pustynna strefa, będąca największą gorącą pustynią na Ziemi, rzeczywiście rozciąga się na ogromnym teranie. Zajmuje 9 064 300 km² północnej Afryki. Wojaczek wspomniał o niej – podobnie jak w przypadku Syberii – także ze względu na łączącą ją z naszym krajem historyczną przeszłość. Podczas II światowej to właśnie między innymi na Saharze Alianci (w tym Polacy) rozegrali wiele bitew z państwami Osi.
Przywołanie tych dwóch nieprzychylnych człowiekowi, skrajnie różniących się od siebie miejsc – zimnej Syberii i palącej słońcem Sahary, w kontekście matki-ojczyzny zwraca uwagę czytelnika na często nieżyczliwe i wrogie taktowanie go przez mającą się nim opiekować i dawać poczucie bezpieczeństwa „rodzicielkę”.

Po przywołaniu tak wzniosłych i nieco patetycznych obrazów, jak „wieża kościoła”, „Rzymski Kościół” i miejsc kojarzących się z poświęceniem i śmiercią tysięcy Polaków („transsyberyjska kolej” i „Sahara”), podmiot liryczny przechodzi po analizowania psychiki i postępowania matki-ojczyzny poprzez przywoływanie obrazów znanych z codzienności szarego człowieka, żyjącego w PRL-u.

Pierwszym przykładem jest „partyjny dziennik”, sugerujący „pobożność” matki w ironicznym kontekście symbolu peerelowskiej rzeczywistości. Sarkazm podmiotu widać właśnie w zestawieniu cechy „prawdziwego” Katolika z kierowaną przez komunistów gazetą partyjną, w której nie sposób było znaleźć choćby najmniejszej wzmianki o kościele czy wierze w pozytywnym znaczeniu. Porównanie to można także odczytywać jako odbieranie komunizmu niczym wiary. Żądając bezwzględnego poparcia dla oficjalnej władzy w licznych publicznych uroczystościach, komuniści stawiali swoją ideologię na równi z wiarą chrześcijańską, stając się na swój sposób świeckim kościołem. Właśnie jej dekalog wyznaje w wierszu matka-ojczyzna.


Kolejna linijka przynosi informację o urodzie bohaterki wiersza, jest piękna „niczym straż pożarna”. To kontrowersyjne zestawienie, sformułowane przez podmiot liryczny nasuwa skojarzenie z dziecięcą fascynacją wozami i mundurami strażackimi. Z pewnością nadal co trzeci chłopiec, zapytany w przedszkolu o swój przyszły zawód, odpowie, iż zostanie strażakiem. Taka właśnie jest matka-ojczyzna: piękna jedynie dla naiwnych, zaślepionych jej pozorną, powierzchowną urodą, nie dostrzegających kryjącego się w niej niebezpieczeństwa (pożar, śmierć, nieszczęście). Wojaczek ukazuje w tym wersie, iż estetyka Polska polega jedynie na strojność i paradności. Błyszczące, czerwone kaski czy reprezentatywne mundury skutecznie odwracają uwagę od rzeczywistego zagrożenia.

Matka jest również „cierpliwa jak oficer śledczy”. To kolejny dowód na słuszność odczytywania wiersza w kontekście komunizmu, gdy słowo „ojczyzna” przywodziło Wojaczkowi na myśl Służbę Bezpieczeństwa, organ bezpieczeństwa PRL, działający w latach 1956-1990 i mający na celu utrwalać władzę komunistyczną wszelkimi możliwymi sposobami, nie wykluczając morderstw czy tortur.

Podobnie jak wzmianka o „pobożności” niczym „partyjny dziennik”, także ten wers należy interpretować ironicznie.

„I bolesna jak gdyby w połogu” – Wojaczek przywołuje popularny w sztuce chrześcijańskiej motyw Matki Boskiej Bolesnej. Po wizerunek cierpiącej po stracie Syna, klęczącej pod krzyżem Maryi sięgnął wcześniej m. in. Adam Mickiewicz. W jego liryku „Do Matki Polki” czytamy:

strona:    1    2    3    4  


Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Samotność - interpretacja i analiza
Samotność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Romantyczność - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Z głową na karabinie - analiza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Historia - geneza
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
Mironczarnia – interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza
Ballady i romanse - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Soldat inconnu - analiza
Soldat inconnu - interpretacja
Bagnet na broń - analiza i interpretacja

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Czyści - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
Ikar - analiza i interpretacja
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Powrót prokonsula - analiza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - geneza
U wrót doliny - analiza
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - geneza
Apollo i Marsjasz - analiza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - geneza
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Potęga smaku - geneza
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - interpretacja
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
Raport z oblężonego miasta - geneza
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza

Konarski Feliks
Czerwone maki... - interpretacja i analiza
Czerwone maki... - geneza

Lechoń Jan
Herostrates - interpretacja
Herostrates - analiza
Herostrates - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza

Miłosz Czesław
Ogrodnik - analiza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - geneza
Walc - analiza
Walc - interpretacja
Walc - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Obłoki - geneza
Który skrzywdziłeś - analiza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - geneza
Piosenka o końcu świata - analiza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
W Warszawie - geneza
Campo di Fiori - analiza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - geneza
Ars poetica? - analiza
Ars poetica? - interpretacja

Przyboś Julian
Póki my żyjemy - analiza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - geneza
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Notre Dame - analiza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - geneza
Z Tatr - analiza
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - geneza

Różewicz Tadeusz
Bez – interpretacja i analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Ocalony - analiza
Ocalony - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Lament - analiza
Lament - interpretacja
Lament - geneza
Drewno - analiza
Drewno - interpretacja
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Strach - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Powrót - geneza
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Termopile polskie - geneza

Stachura Edward
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Sto pociech - analiza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - geneza
Cebula - analiza
Cebula - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - geneza
Jeszcze - analiza
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - motyw Holocaustu
Głos w sprawie pornografii - analiza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Atlantyda - geneza
Koniec i początek - analiza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - analiza
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Utopia - geneza
Niektórzy lubią poezję - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja

Twardowski Jan
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
szukam - analiza
szukam - interpretacja
za szybko - analiza
za szybko - interpretacja
Śpieszmy się - interpretacja
Śpieszmy się - geneza
samotność - analiza
samotność - interpretacja

Wojaczek Rafał
Ojczyzna - analiza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - geneza
Martwy język - interpretacja i analiza
Martwy język - geneza

Inne





Tagi:
Partner serwisu: