Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja - strona 2
      Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja

„Czegoż ty jeszcze? W mrozie
świat jest jak z trocin sypki.
Oczu stężały orzech.
To śnieg, to nie serce tak skrzypi”.

Podmiot niecierpliwi się, jego retoryczne pytanie jest wyrazem protestu przeciwko zastanej wojennej rzeczywistości. Nie może zrozumieć, że wraz z wybuchem wojny nagle wszystkie wartości uległy przewartościowaniu, prawa natury zmieniły swój odwieczny bieg, a to, co kiedyś było odgłosem bijącego serca, teraz jest dźwiękiem skrzypiącego śniegu. Z dnia na dzień wraz z rówieśnikami z młodych ludzi stali się pokoleniem przegranym, straconym, stojącym nad własnym grobem.

Kolejna część jest tragiczną syntezą wojny, na której ludzie tracą swoje indywidualne cechy. Stają się jedną masą:
„Każdy – kolumną jesteś,
na grobie pieśni własnych
zamarzły (…)”.
Żołnierze często pragnęli sławy i poklasku, a czekały ich jedynie żałobne pieśni przy zamarzniętych grobach.

Wiersz kończy się próbą rozstrzygnięcia, czy z nieba spadają zimne jak lód płatki śniegu („soli kulki”), czy może twarz żołnierza jest raniona zamarzającymi łzami („Czy łzy w krzemień twarzy tak wrosły?”).

Przyglądając się każdego dnia dramatycznej rzeczywistość, podmiot próbuje ukryć swój ból, strach, żal i rozpacz. Pragnie zachować męstwo do końca, dlatego na twarz zdradzającą młodzieńczą obawę o swoje życie, o życie najbliższych i o przyszłość, nakłada szczelną maskę dzielnego powstańca. Czasami tylko zdarza mu się zdradzić swoje prawdziwe uczucia, tak jak w zamykającym wiersz pytaniu:
„Czy ziemia tak bólem dojrzewa,
jakeśmy w czasie dorośli?”.

Baczyński w tym utworze snuje niezwykle pesymistyczną wizję swego pokolenia, czyli pokolenia czasu II wojny światowej, dotkniętego przez przedwczesne, przymusowe dojrzewanie, doświadczonego cierpieniem i okrucieństwem, napiętnowanego przeczuciem nieuchronności własnej śmierci. Zamiast dojrzeć po podejmowania życiowych decyzji, dotyczących wyboru kierunku studiów czy miejsca pracy, oni dorośli „do trumny”, do śmierci, która czyha na nich na każdym kroku, w każdej minucie:
„Tak się dorasta do trumny,
Jakeśmy w czasie dorośli”.


Cały tekst jest utrzymany w surowym tonie. Ciężko odnaleźć w nim wyszukane i wielopiętrowe metafory (mamy tylko obrazowe: „struny z cienkiego krzyku roślin”, „rzeki ognia ścięte krą purpurową”) czy rozbudowane porównania („sen jak pochodnia”). Prócz wspomnianych już obrazowych przenośni Baczyński użył kilku pytań retorycznych („to soli kulki z nieba?”, „czegoż to jeszcze?”) oraz słów kluczy, zamykających utwór w klamrę kompozycyjną:
„Tak się dorasta do trumny, jakeśmy w czasie dorośli,
(…)
Czy ziemia tak bólem dojrzewa, jakeśmy w czasie dorośli?”

Istotne jest, że o ile w pierwszej strofie zdanie to zostało postawione w formie oznajmującej, to już w ostatniej jest pytaniem retorycznym. Interpunkcyjne rozróżnienie formalne wpływa również na końcową interpretację, z której wyłania się kwestia możliwości dorośnięcia do śmierci, widoku martwych ciał i świadomości, że oto nasze wszystkie plany legły w gruzach.

Wyrazem szczegółowego przemyślenia kompozycji jest także rozbudowana warstwa kolorystyczna, niosąca za sobą ukryte znaczenia. Aby podkreślić atmosferę wojennej pożogi, przepełnioną krwią, smutkiem i cierpieniem, poeta podkreślił to kolorami: „rzeki ognia”, „krą purpurową”, „sen jak pochodnia”. Podobną funkcję, uwypuklającą fizyczne i psychiczne umieranie pokolenia Kolumbów pełni wprowadzenie pory zimowej jako tła do opisywanych wydarzeń.

strona:    1    2  


Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Z głową na karabinie - analiza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Historia - geneza
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Samotność - interpretacja i analiza
Samotność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Romantyczność - geneza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
Mironczarnia – interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza
Ballady i romanse - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Soldat inconnu - analiza
Soldat inconnu - interpretacja
Bagnet na broń - analiza i interpretacja

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Czyści - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
Ikar - analiza i interpretacja
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Apollo i Marsjasz - geneza
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Potęga smaku - geneza
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - interpretacja
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
Raport z oblężonego miasta - geneza
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Powrót prokonsula - analiza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - geneza
U wrót doliny - analiza
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - geneza
Apollo i Marsjasz - analiza
Apollo i Marsjasz - interpretacja

Konarski Feliks
Czerwone maki... - interpretacja i analiza
Czerwone maki... - geneza

Lechoń Jan
Herostrates - interpretacja
Herostrates - analiza
Herostrates - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza

Miłosz Czesław
Piosenka o końcu świata - analiza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
W Warszawie - geneza
Campo di Fiori - analiza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - geneza
Ars poetica? - analiza
Ars poetica? - interpretacja
Ogrodnik - analiza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - geneza
Walc - analiza
Walc - interpretacja
Walc - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Obłoki - geneza
Który skrzywdziłeś - analiza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - geneza

Przyboś Julian
Póki my żyjemy - geneza
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Notre Dame - analiza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - geneza
Z Tatr - analiza
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - geneza
Póki my żyjemy - analiza
Póki my żyjemy - interpretacja

Różewicz Tadeusz
Lament - geneza
Drewno - analiza
Drewno - interpretacja
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Strach - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Powrót - geneza
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Termopile polskie - geneza
Bez – interpretacja i analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Ocalony - analiza
Ocalony - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Lament - analiza
Lament - interpretacja

Stachura Edward
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Atlantyda - geneza
Koniec i początek - analiza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - analiza
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Utopia - geneza
Niektórzy lubią poezję - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Sto pociech - analiza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - geneza
Cebula - analiza
Cebula - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - geneza
Jeszcze - analiza
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - motyw Holocaustu
Głos w sprawie pornografii - analiza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - geneza

Twardowski Jan
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
szukam - analiza
szukam - interpretacja
za szybko - analiza
za szybko - interpretacja
Śpieszmy się - interpretacja
Śpieszmy się - geneza
samotność - analiza
samotność - interpretacja

Wojaczek Rafał
Ojczyzna - analiza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - geneza
Martwy język - interpretacja i analiza
Martwy język - geneza

Inne





Tagi:
Partner serwisu: