Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Historia - analiza i interpretacja

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Kwestię historii podejmowali najwybitniejsze światowe umysły. Dla jednych była nauczycielką życia („Historia magistra vitae”), dzięki łaskawości której możemy analizować błędy popełnione w przeszłości i wyciągać wnioski na przyszłość. Inni z kolei traktowali historię jako zlepek całkowicie przypadkowych zdarzeń, mających jednak kluczowe znaczenie przy kształtowaniu postaw kolejnych pokoleń, przy różnicowaniu się światopoglądów ludzi, przy określaniu życiowych celów. Czasami wynik takich chaotycznych i nieprzewidywalnych przemian był pozytywny, innym razem zdarzało się, iż historia miała destrukcyjny, katastrofalny wpływ na dzieje ludzkości i świata. Właśnie to przekonanie stanowi główny motyw wiersza Krzysztofa Kamila Baczyńskiego „Historia”.

Bogusław Szpytma autor opracowania „Poezja współczesna” pisze:
Historia według poety, to ciągła, permanentnie tocząca się wojna. Zmieniają się kostiumy, broń, sposoby prowadzenia walki, ale efekt jest zawsze ten sam – rozkręcenie machiny, której celem jest unicestwienie człowieka. Baczyński miał prawo do takiego spojrzenia na historię. W czasie kiedy powstawał wiersz trwa jeden z najbardziej tragicznych konfliktów jakie zna ludzkość. Wcześniejsze doświadczenia europejskie, a w szczególności polskie, to również splot krwawych wojen, zbrojnych konfliktów, najróżniejszych powstań, bitew i kampanii. Dwadzieścia lat wcześniej skończyła się pierwsza wojna światowa, która pchnęła dziesiątki milionów ofiar, polska historia aż nazbyt często obfitowała w krwawe epizody” (B. Szpytma, „Krzysztof Kamil Baczyński Historia”, [w:] „Poezja współczesna”, Warszawa 1995, s.6-10).


Liryk stanowi wspomnienie wojennych obrazów, których z pamięci nie może pozbyć się podmiot liryczny, dzięki czemu czytelnik dostrzega rzeczywistość oczami uczestnika wydarzeń:
„Arkebuzy dymiące jeszcze widzę,
jakby to wczoraj u głowic lont spłonął
i kanonier jeszcze rękę trzymał,
gdzie dziś wyrasta liść zielony”.


Choć dawne pole walki porastają teraz drzewa, spoglądając na współczesny, nie mający nic wspólnego z wojną, zabijaniem, wrzawą bitewną pejzaż („liść zielony”), podmiot powraca pamięcią do „dymiących” dział i płonących lontów.


Kolejne wersy w bardzo wstrząsający sposób przybliżają grozę wojny. Patrząc w błękitne niebo, podmiot widzi kolegów z oderwanymi siłą wybuchu kończynami, z ustami „kipiącymi od gniewu”. Wojna zmieniła podmiot liryczny nieodwołalnie, piętno, którym go naznaczyła, jest niezmywalne.
Obrazy z przeszłości wciąż nakładają się mu się na te znane z codziennego, teraźniejszego życia:
„Tu, gdzie wyrasta zielony liść, kanonier trzymał rękę gotową do odpalenia armaty, pusta przestrzeń nieba wypełnia się dłońmi uniesionymi do zadania ciosu, słychać świst szabli, dzbany z wrzątkiem przypominają usta, z których wydobywa się wrzask rozjuszonych walką żołnierzy. Poeta umiejętnie buduje napięcie wykorzystując kontrast między pozornie spójnym, pogrążonym w ciszy krajobrazem, a grą wyobraźni, w której toczy się jakaś bitwa z przeszłości. Archaiczność obrazu podkreślają rekwizyty z dawnych czasów: arkebuz, (broń palna piechoty z XV – XVI w, poprzednik muszkietu), lont, kanonier” (B. Szpytmy, dz. cyt.).


W drugiej strofie podmiot przywołuje romantycznych przodków i scenę pożegnania pary zakochanych:
„Ach, pułki kolorowe, kity u czaka,
pożegnania wiotkie jak motyl świtu
i rzęs trzepot, śpiew ptaka,
pożegnalnego ptaka w ogrodzie”.


Sentymentalna i pełna patosu scena, żywcem wyjęta z romantycznej ballady i wpisująca się w nieśmiertelny mit powstańca nie pasuje do rzeczywistości II wojny światowej. Na polu walki nie ma przecież miejsca na kolorowe mundury, wspaniałe kity z końskiego włosia, prezentowane dumnie na wysokich czapkach (czako) czy ckliwe pożegnania, jak to miało miejsce w epoce powstania listopadowego.

strona:    1    2    3  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Historia - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Romantyczność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Samotność - geneza
Samotność - interpretacja i analiza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Soldat inconnu - interpretacja
Soldat inconnu - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Ballady i romanse - analiza
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Ikar - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Raport z oblężonego miasta - geneza
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
Potęga smaku - interpretacja
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - geneza
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Apollo i Marsjasz - geneza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - analiza
U wrót doliny - geneza
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - analiza
Powrót prokonsula - geneza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - analiza

Konarski Feliks
Czerwone maki... - geneza
Czerwone maki... - interpretacja i analiza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
Herostrates - geneza
Herostrates - analiza
Herostrates - interpretacja

Miłosz Czesław
Ars poetica? - interpretacja
Ars poetica? - analiza
Campo di Fiori - geneza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - analiza
W Warszawie - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
Piosenka o końcu świata - geneza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - analiza
Który skrzywdziłeś - geneza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - analiza
Obłoki - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Walc - geneza
Walc - interpretacja
Walc - analiza
Ogrodnik - geneza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - analiza

Przyboś Julian
Z Tatr - geneza
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - analiza
Notre Dame - geneza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - analiza
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Póki my żyjemy - geneza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - geneza
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Powrót - geneza
Powrót - interpretacja i analiza
Strach - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Drewno - interpretacja
Drewno - analiza
Lament - geneza
Lament - interpretacja
Lament - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Ocalony - interpretacja
Ocalony - analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Bez – interpretacja i analiza

Stachura Edward
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - analiza
Koniec i początek - geneza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - analiza
Atlantyda - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Głos w sprawie pornografii - geneza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - analiza
Jeszcze - motyw Holocaustu
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - analiza
Nic dwa razy - geneza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Cebula - interpretacja
Cebula - analiza
Sto pociech - geneza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Niektórzy lubią poezję - analiza
Utopia - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza

Twardowski Jan
samotność - interpretacja
samotność - analiza
Śpieszmy się - geneza
Śpieszmy się - interpretacja
za szybko - interpretacja
za szybko - analiza
szukam - interpretacja
szukam - analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza

Wojaczek Rafał
Martwy język - geneza
Martwy język - interpretacja i analiza
Ojczyzna - geneza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - analiza

Inne





Tagi: