Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Ars poetica? - interpretacja

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Nazywany przez krytyków oraz czytelników tekstem programowym i autotematycznym wiersz Czesława Miłosza „Ars poetica?” rzeczywiście dotyczy próby dookreślenia stosunku autora do własnej poezji oraz wyszczególnienia jej celów i zadań.

Podobnie jak Arystoteles w „Poetyce”, Horacy w „Liście do Pizonów”, Franciszek Ksawery Dmochowski w „Sztuce rymotwórczej”, Juliusz Słowacki w „Beniowskim”, czy Leopold Staff, Krzysztof Kamil Baczyński, Konstanty Ildefons Gałczyński oraz Stanisław Grochowiak w lirykach pod wspólnym tytułem „Ars poetica”, tak i Miłosz wpisał się w kanon dzieł poruszających popularny problem sztuki poetyckiej.

Utwór „Ars poetica?” - jak informuje wieńczący tekst podpis - powstał podczas pobytu Miłosza Berkeley w Stanach Zjednoczonych w 1968 roku. Rok później wiersz został wydrukowany w tomie „Miasto bez imienia” (1969).

Ars poetica (Sztuka poetycka), nazwa nadana najdłuższemu z Listów do Pizonów Horacego; wierszowany esej o poezji, w którym Horacy powołując się na Neoptolemosa z Parion i Arystotelesa oraz, wykorzystując własne doświadczenia twórcze, omówił budowę dzieła literackiego. Postulował jednolitość kompozycji artystycznej, dbałość o stylistykę i język; na przykładzie eposu i dramatu podał wskazówki dotyczące miar wierszowych, przedstawiania charakterów i postaci, podkreślał potrzebę związku autora z dziełem, które poruszy odbiorcę tylko wtedy, gdy będzie wypływać z wnętrza twórcy. Horacy zauważył konieczność powiązania talentu (ingenium) i sztuki (ars), stałej refleksji nad własną twórczością” - hasło opracowano na podstawie „Słownika Encyklopedycznego - Literatura Powszechna” autorstwa Anny Cisak i Marii Żbik.


Podmiot mówi o swoich poszukiwaniach poezji, której odczytanie nie sprawiałoby problemu zwykłemu człowiekowi:
„Zawsze tęskniłem do formy bardziej pojemnej,
która nie byłaby zanadto poezją ani zanadto prozą
i pozwoliłaby się porozumieć nie narażając nikogo,
autora ni czytelnika, na męki wyższego rzędu”.


Twórczość literacka – zdaniem podmiotu – powinna posiadać „bardziej pojemną” formę, która nie musiałby decydować o zaklasyfikowaniu jej do grona poezji czy prozy. Delektowaniu się testami kultury nie mogą towarzyszyć „męki wyższego rzędu”, czyli trudności z odczytaniem ukrytych znaczeń czy problemy ze zrozumieniem wielopiętrowych przenośni. Dalej podmiot skupia się nad uchwyceniem kwintesencji poezji. Zauważa, że:
„W samej istocie poezji jest coś nieprzystojnego:
powstaje z nas rzecz, o której nie wiedzieliśmy,
/ że w nas jest,
więc mrugamy oczami, jakby wyskoczył z nas tygrys
i stał w świetle, ogonem bijąc się po bokach”.


Poezja powstaje z ubrania kryjących się w naszym wnętrzu tajemnic i zagadek w słowa. Gdy już pozwolimy im wydobyć się „z nas” – wówczas przecieramy oczy ze zdziwienia i niedowierzania, iż skrywaliśmy w sobie „tygrysa (…) bijącego się po bokach”. Poezja nie jest zatem - jak pisał Horacy – dowodem mądrości jej autora, lecz czymś nieprzewidywalnym i nieszablonowym, na co w swojej interpretacji „Ars poetici?” zwraca uwagę Irena Nowacka:
„Niejasność psychologicznych źródeł tworzenia poezji sprawia, iż akt twórczy staje się czymś wstydliwym, żenującym samego autora, polega on bowiem między innymi na swoistym emocjonalnym ekshi­bicjonizmie. W dodatku – jak się okazuje – efekty owego procesu są nieprzewidywalne, nierzadko zaskakują samego autora” (I. Nowacka, dz. cyt.).


Z tego powodu podmiot zgadza się z często powtarzanym stwierdzeniem, iż „dyktuje poezję dajmonion”, czyli „głos wewnętrzny” boskiego pochodzenia, „boski głos” z filozofii Sokratesa, utożsamiany z sumieniem lub – idąc za językowymi skojarzeniami – budzący złowrogie uczucie „demon”, ktoś „demoniczny”.

strona:    1    2    3  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Historia - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Romantyczność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Samotność - geneza
Samotność - interpretacja i analiza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Soldat inconnu - interpretacja
Soldat inconnu - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Ballady i romanse - analiza
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Ikar - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Raport z oblężonego miasta - geneza
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
Potęga smaku - interpretacja
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - geneza
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Apollo i Marsjasz - geneza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - analiza
U wrót doliny - geneza
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - analiza
Powrót prokonsula - geneza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - analiza

Konarski Feliks
Czerwone maki... - geneza
Czerwone maki... - interpretacja i analiza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
Herostrates - geneza
Herostrates - analiza
Herostrates - interpretacja

Miłosz Czesław
Ars poetica? - interpretacja
Ars poetica? - analiza
Campo di Fiori - geneza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - analiza
W Warszawie - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
Piosenka o końcu świata - geneza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - analiza
Który skrzywdziłeś - geneza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - analiza
Obłoki - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Walc - geneza
Walc - interpretacja
Walc - analiza
Ogrodnik - geneza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - analiza

Przyboś Julian
Z Tatr - geneza
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - analiza
Notre Dame - geneza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - analiza
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Póki my żyjemy - geneza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - geneza
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Powrót - geneza
Powrót - interpretacja i analiza
Strach - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Drewno - interpretacja
Drewno - analiza
Lament - geneza
Lament - interpretacja
Lament - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Ocalony - interpretacja
Ocalony - analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Bez – interpretacja i analiza

Stachura Edward
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - analiza
Koniec i początek - geneza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - analiza
Atlantyda - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Głos w sprawie pornografii - geneza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - analiza
Jeszcze - motyw Holocaustu
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - analiza
Nic dwa razy - geneza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Cebula - interpretacja
Cebula - analiza
Sto pociech - geneza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Niektórzy lubią poezję - analiza
Utopia - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza

Twardowski Jan
samotność - interpretacja
samotność - analiza
Śpieszmy się - geneza
Śpieszmy się - interpretacja
za szybko - interpretacja
za szybko - analiza
szukam - interpretacja
szukam - analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza

Wojaczek Rafał
Martwy język - geneza
Martwy język - interpretacja i analiza
Ojczyzna - geneza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - analiza

Inne





Tagi: