Campo di Fiori - geneza ostatnidzwonek.pl
      Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Campo di Fiori - geneza

„W Ocaleniu Miłosz przedrukował też trzy wiersze, które wyrażały wprost jego stosunek do religii, albo – lepiej powiedziawszy – do chrześcijaństwa: „Campo di Fiori”, „Biedny chrześcijanin patrzy na getto” i „Na pewną książkę”. Kiedy je czytałem pierwszy raz, dwa z nich były po prostu przejmującymi świadectwami również i moich, własnych, bezpośrednich doświadczeń i przeżyć. W czasie okupacji mieszkałem od 1941 do 1944 roku na Żoliborzu, w internacie dla sierot i półsierot rodzin wojskowych, prowadzonym pod szyldem Rady Głównej Opiekuńczej przez związane z Armią Krajową i Szarymi Szeregami tzw. Pogotowie opiekuńcze ZHP. (…) Ja uczęszczałem do Szkoły Handlowej, mieszczącej się na ulicy Miodowej. (…) moja codzienna droga tramwajem z placu Inwalidów na Żoliborzu do szkoły wiodła przez wiadukt nad Dworcem Gdańskim, ulicą Bernardyńską na plac Krasińskich do wylotu ul. Miodowej, która już była „aryjska”. Prawą stronę ulicy Bernardyńskiej odgradzał od Starego Miasta mur warszawskiego getta. Tak więc pamiętam tę karuzelę na placu Krasińskich, gdzie dziś jest Pomnik Powstania Warszawskiego, którą wspomina Miłosz w wierszu „Campo di Fiori”. I nie tylko z tej strony getta, ale i z balkonu mieszkania jednej z ciotek na Lesznie obserwowałem przez moment piekło rozgorzałe w czasie powstania w getcie. Byłem tym biednym chrześcijaninem patrzącym na getto, i gdy w 1952 roku przeczytałem „Campo di Fiori”, miałem w oczach tę karuzelę, na temat której rozgorzała w polskiej prasie, zwłaszcza w dzienniku „Rzeczpospolita”, dyskusja. Jej tematem był stosunek warszawiaków do powstania w getcie, które wybuchło w czasie Wielkanocy 1942 roku. Czy to prawda, że za murem getta ginęli ludzie, a po drugiej stronie muru, na placu Krasińskich, beztrosko bawili się na karuzeli Polacy. Zapamiętałem ją nieruchomą wraz z widokiem czołgu niemieckiego, który właśnie rozwalił część muru, a z okien kamienicy za murem zwisały ciała pozabijanych przez oddział SS bojowników żydowskich. W tym momencie trwała tam prawdziwa bitwa i doprawdy wątpię, czy ktokolwiek miał tam ochotę na zabawę. Pomijając grozę wiejącą od trupów zwisających z okien żydowskich kamienic, niemożliwa była aż taka nienawiść, aby ktokolwiek oddawał się uciechom „wesołego miasteczka”. Z dyskusji w „Rzeczypospolitej” wynikało, że w różnych dniach tej walki sytuacja przedstawiała się rozmaicie. Osobiście jednak, opierając się na tym, co widziałem na własne oczy w ówczesnej Warszawie, wykluczam objawy aż takiego znieczulenia na ludzki los” – fragment wspomnienia Marka Skwarnickiego, autora ciekawej i poruszającej książki wydawnictwa „Biały Kruk” „Mój Miłosz” (Kraków 2004, s. 26-30), który z własnej, młodzieńczej perspektywy opisał swój stosunek do jednego z najważniejszych wierszy naszego Noblisty – „Campo di Fiori”.


Autobiograficzna „kronika przyjaźni” między Skwarnickim a Miłoszem skupia się na oddaniu atmosfery panującej w kraju w czasie powstawania liryku (Warszawa, Wielkanoc 1943). Wspomnienie „młodego poety” – jak trafnie nazwał Skwarnickiego prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego Aleksander Fiut („książka wyjątkowa, stanowiąca zapis przyjaźni starego poety z młodym poetą”) dotyczy także pojawiającego się w utworze problemu antysemityzmu:
„Ten wiersz chyba [„Campo di Fiori”] znałem już wcześniej z „Tygodnika Powszechnego”, czytanego stale od lat licealnych. W momencie mojego pierwszego zapoznania się z „Ocaleniem”, „Campo di Fiori”, był po prostu świadectwem buntu przeciwko okrucieństwu ludzi zdeprawowanych przez wojnę, świadectwem intelektualisty wyzywającego na pojedynek o honor i godność ludzką, moce totalitarnej zagłady i inkwizycji ideologicznej. Także i chrześcijańskiej proweniencji. W przypadku pomnika Giordano Bruno, stojącego na Campo di Fiori w Rzymie, bunt był skierowany wprost przeciw kościelnej inkwizycji. Przyznam się, że wtedy antysemickie znaczenie obrazu nie przejmowało mnie tak, jak po latach dyskutantów „Tygodnika Powszechnego”. Było dla mnie oczywiste, że duża liczba moich rodaków jest antysemitami. Antysemitami szczególnego rodzaju. Z jednej strony naśmiewano się z „żydków”, z drugiej – narażano nieraz dla nich nawet życie. (…)”.



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Samotność - interpretacja i analiza
Samotność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Romantyczność - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Z głową na karabinie - analiza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Historia - geneza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Soldat inconnu - interpretacja
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza
Ballady i romanse - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Soldat inconnu - analiza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Ikar - analiza i interpretacja
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Raport z oblężonego miasta - geneza
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Powrót prokonsula - analiza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - geneza
U wrót doliny - analiza
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - geneza
Apollo i Marsjasz - analiza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - geneza
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Potęga smaku - geneza
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - interpretacja
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja

Konarski Feliks
Czerwone maki... - interpretacja i analiza
Czerwone maki... - geneza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Herostrates - interpretacja
Herostrates - analiza
Herostrates - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza

Miłosz Czesław
Ars poetica? - analiza
Ars poetica? - interpretacja
Ogrodnik - analiza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - geneza
Walc - analiza
Walc - interpretacja
Walc - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Obłoki - geneza
Który skrzywdziłeś - analiza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - geneza
Piosenka o końcu świata - analiza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
W Warszawie - geneza
Campo di Fiori - analiza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - geneza

Przyboś Julian
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - geneza
Póki my żyjemy - analiza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - geneza
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Notre Dame - analiza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - geneza
Z Tatr - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Termopile polskie - geneza
Bez – interpretacja i analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Ocalony - analiza
Ocalony - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Lament - analiza
Lament - interpretacja
Lament - geneza
Drewno - analiza
Drewno - interpretacja
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Strach - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Powrót - geneza

Stachura Edward
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Utopia - geneza
Niektórzy lubią poezję - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Sto pociech - analiza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - geneza
Cebula - analiza
Cebula - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - geneza
Jeszcze - analiza
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - motyw Holocaustu
Głos w sprawie pornografii - analiza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Atlantyda - geneza
Koniec i początek - analiza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - analiza

Twardowski Jan
samotność - analiza
samotność - interpretacja
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
szukam - analiza
szukam - interpretacja
za szybko - analiza
za szybko - interpretacja
Śpieszmy się - interpretacja
Śpieszmy się - geneza

Wojaczek Rafał
Martwy język - interpretacja i analiza
Martwy język - geneza
Ojczyzna - analiza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - geneza

Inne





Tagi: