Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Campo di Fiori - geneza

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

„W Ocaleniu Miłosz przedrukował też trzy wiersze, które wyrażały wprost jego stosunek do religii, albo – lepiej powiedziawszy – do chrześcijaństwa: „Campo di Fiori”, „Biedny chrześcijanin patrzy na getto” i „Na pewną książkę”. Kiedy je czytałem pierwszy raz, dwa z nich były po prostu przejmującymi świadectwami również i moich, własnych, bezpośrednich doświadczeń i przeżyć. W czasie okupacji mieszkałem od 1941 do 1944 roku na Żoliborzu, w internacie dla sierot i półsierot rodzin wojskowych, prowadzonym pod szyldem Rady Głównej Opiekuńczej przez związane z Armią Krajową i Szarymi Szeregami tzw. Pogotowie opiekuńcze ZHP. (…) Ja uczęszczałem do Szkoły Handlowej, mieszczącej się na ulicy Miodowej. (…) moja codzienna droga tramwajem z placu Inwalidów na Żoliborzu do szkoły wiodła przez wiadukt nad Dworcem Gdańskim, ulicą Bernardyńską na plac Krasińskich do wylotu ul. Miodowej, która już była „aryjska”. Prawą stronę ulicy Bernardyńskiej odgradzał od Starego Miasta mur warszawskiego getta. Tak więc pamiętam tę karuzelę na placu Krasińskich, gdzie dziś jest Pomnik Powstania Warszawskiego, którą wspomina Miłosz w wierszu „Campo di Fiori”. I nie tylko z tej strony getta, ale i z balkonu mieszkania jednej z ciotek na Lesznie obserwowałem przez moment piekło rozgorzałe w czasie powstania w getcie. Byłem tym biednym chrześcijaninem patrzącym na getto, i gdy w 1952 roku przeczytałem „Campo di Fiori”, miałem w oczach tę karuzelę, na temat której rozgorzała w polskiej prasie, zwłaszcza w dzienniku „Rzeczpospolita”, dyskusja. Jej tematem był stosunek warszawiaków do powstania w getcie, które wybuchło w czasie Wielkanocy 1942 roku. Czy to prawda, że za murem getta ginęli ludzie, a po drugiej stronie muru, na placu Krasińskich, beztrosko bawili się na karuzeli Polacy. Zapamiętałem ją nieruchomą wraz z widokiem czołgu niemieckiego, który właśnie rozwalił część muru, a z okien kamienicy za murem zwisały ciała pozabijanych przez oddział SS bojowników żydowskich. W tym momencie trwała tam prawdziwa bitwa i doprawdy wątpię, czy ktokolwiek miał tam ochotę na zabawę. Pomijając grozę wiejącą od trupów zwisających z okien żydowskich kamienic, niemożliwa była aż taka nienawiść, aby ktokolwiek oddawał się uciechom „wesołego miasteczka”. Z dyskusji w „Rzeczypospolitej” wynikało, że w różnych dniach tej walki sytuacja przedstawiała się rozmaicie. Osobiście jednak, opierając się na tym, co widziałem na własne oczy w ówczesnej Warszawie, wykluczam objawy aż takiego znieczulenia na ludzki los” – fragment wspomnienia Marka Skwarnickiego, autora ciekawej i poruszającej książki wydawnictwa „Biały Kruk” „Mój Miłosz” (Kraków 2004, s. 26-30), który z własnej, młodzieńczej perspektywy opisał swój stosunek do jednego z najważniejszych wierszy naszego Noblisty – „Campo di Fiori”.


Autobiograficzna „kronika przyjaźni” między Skwarnickim a Miłoszem skupia się na oddaniu atmosfery panującej w kraju w czasie powstawania liryku (Warszawa, Wielkanoc 1943). Wspomnienie „młodego poety” – jak trafnie nazwał Skwarnickiego prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego Aleksander Fiut („książka wyjątkowa, stanowiąca zapis przyjaźni starego poety z młodym poetą”) dotyczy także pojawiającego się w utworze problemu antysemityzmu:
„Ten wiersz chyba [„Campo di Fiori”] znałem już wcześniej z „Tygodnika Powszechnego”, czytanego stale od lat licealnych. W momencie mojego pierwszego zapoznania się z „Ocaleniem”, „Campo di Fiori”, był po prostu świadectwem buntu przeciwko okrucieństwu ludzi zdeprawowanych przez wojnę, świadectwem intelektualisty wyzywającego na pojedynek o honor i godność ludzką, moce totalitarnej zagłady i inkwizycji ideologicznej. Także i chrześcijańskiej proweniencji. W przypadku pomnika Giordano Bruno, stojącego na Campo di Fiori w Rzymie, bunt był skierowany wprost przeciw kościelnej inkwizycji. Przyznam się, że wtedy antysemickie znaczenie obrazu nie przejmowało mnie tak, jak po latach dyskutantów „Tygodnika Powszechnego”. Było dla mnie oczywiste, że duża liczba moich rodaków jest antysemitami. Antysemitami szczególnego rodzaju. Z jednej strony naśmiewano się z „żydków”, z drugiej – narażano nieraz dla nich nawet życie. (…)”.



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Historia - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Romantyczność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Samotność - geneza
Samotność - interpretacja i analiza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Soldat inconnu - interpretacja
Soldat inconnu - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Ballady i romanse - analiza
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Ikar - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Raport z oblężonego miasta - geneza
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
Potęga smaku - interpretacja
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - geneza
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Apollo i Marsjasz - geneza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - analiza
U wrót doliny - geneza
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - analiza
Powrót prokonsula - geneza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - analiza

Konarski Feliks
Czerwone maki... - geneza
Czerwone maki... - interpretacja i analiza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
Herostrates - geneza
Herostrates - analiza
Herostrates - interpretacja

Miłosz Czesław
Ars poetica? - interpretacja
Ars poetica? - analiza
Campo di Fiori - geneza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - analiza
W Warszawie - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
Piosenka o końcu świata - geneza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - analiza
Który skrzywdziłeś - geneza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - analiza
Obłoki - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Walc - geneza
Walc - interpretacja
Walc - analiza
Ogrodnik - geneza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - analiza

Przyboś Julian
Z Tatr - geneza
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - analiza
Notre Dame - geneza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - analiza
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Póki my żyjemy - geneza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - geneza
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Powrót - geneza
Powrót - interpretacja i analiza
Strach - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Drewno - interpretacja
Drewno - analiza
Lament - geneza
Lament - interpretacja
Lament - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Ocalony - interpretacja
Ocalony - analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Bez – interpretacja i analiza

Stachura Edward
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - analiza
Koniec i początek - geneza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - analiza
Atlantyda - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Głos w sprawie pornografii - geneza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - analiza
Jeszcze - motyw Holocaustu
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - analiza
Nic dwa razy - geneza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Cebula - interpretacja
Cebula - analiza
Sto pociech - geneza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Niektórzy lubią poezję - analiza
Utopia - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza

Twardowski Jan
samotność - interpretacja
samotność - analiza
Śpieszmy się - geneza
Śpieszmy się - interpretacja
za szybko - interpretacja
za szybko - analiza
szukam - interpretacja
szukam - analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza

Wojaczek Rafał
Martwy język - geneza
Martwy język - interpretacja i analiza
Ojczyzna - geneza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - analiza

Inne





Tagi: