Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Ogrodnik - analiza

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

„Potrzeba ładu, rytmu i formy znaczy, jak zawsze u Miłosza, metaforycznie, czyli wielostronnie. Tęsknota do porządku słów jest tęsknotą do porządku uniwersalnego - przecież końcem tego porządku stało się pomieszanie języków przy budowie wieży Babel. Pierwszym zadaniem poety jest według Czesława Miłosza pomagać językowi w odzyskiwaniu sił. Zaś zasługą jego poezji jest przebłyskujące z jej zdań, wyczuwalne za zasłoną słów, przeczucie porządku” – słowa Andrzeja Zawady, zaczerpnięte z jego książki „Miłosz” (Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 1996), w pełni oddają harmonię i formalną spójność, cechujące większość tekstów poety.


Wiersz Czesława Miłosza „Ogrodnik” jest utworem podzielonym na szesnaście zwrotek (tekst stroficzny) o regularnej budowie (każda składa się z dwóch wersów - dystychów).

Kolejną prawidłowość można dostrzec w liczbie sylab, bowiem każda linijka liryku składa się z trzynastu zgłosek, scalonych w całość stałym układem rymów. W tekście mamy przykład rymów prostych typu AABB:
„Adam i Ewa nie na to zostali stworzeni,
Żeby kłaniać się księciu i władcy tej ziemi.

Inna, słoneczna, ziemia poza czasem trwała.
Im obojgu na wieczną szczęśliwość oddana”.


Wśród uszeregowanych i scalonych w większą całość wersów można odnaleźć przykłady kilku nieskomplikowanych i prostych w odczytaniu środków poetyckiego wyrazu. Aby wzbogacić portret psychologiczny tytułowego Ogrodnika, w którym należy odnaleźć Boga, Miłosz poświęcił trochę miejsca opisowi zewnętrzności mężczyzny. W tym celu sięgnął po plastyczny i sugestywny epitet „Siwobrody ogrodnik”, zamykający w sobie nawiązania do motywu Stwórcy jako dobrotliwego staruszka, pielęgnującego człowieka z troskliwością i dbałością charakterystyczną dla rzemieślników czy artystów.

Innymi epitetami, wnoszącymi rajskie konotacje do tekstu, są „ranliwe ciało”, „zrujnowany ogród” czy „lipowa aleja” – będąca nawiązaniem do fraszki Jana Kochanowskiego „Na lipę”, zwracająca uwagę na sielankowość i idylliczność Edenu.


Prócz epitetów, w „Ogrodniku” Miłosz użył kilku opartych na apostrofie metafor:
„O biedne moje dzieci, więc tak wam się spieszy
Do piachu, w którym czaszka żółte zęby szczerzy?
(…)
I czy było konieczne nurzać się w otchłani,
Systemata układać, zamiast mieszkać w baśni”.


Na zakończenie rozważań o warstwie formalnej wiersza Noblisty trzeba wspomnieć o konstrukcji podmiotu lirycznego oraz adresacie jego rozważań. Opowieść o Adamie i Ewie snuje sam Bóg, co widać dokładnie w połowie wiersza, czyli w dziewiątej strofie, gdy zwraca się z bezpośrednim zawołaniem do odbiorców swoich słów, czyli grzeszących ludzi:
„O biedne moje dzieci, więc tak wam się spieszy
Do piachu, w którym czaszka żółte zęby szczerzy?”.


Mimo odkrycia w podmiocie Boga, cały tekst trzeba zaliczyć do liryki mieszanej, ponieważ przez pierwsze osiem strof głos należał do trzecioosobowego narratora (pierwsza część to liryka pośrednia, a druga bezpośrednia).



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Historia - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Romantyczność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Samotność - geneza
Samotność - interpretacja i analiza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Soldat inconnu - interpretacja
Soldat inconnu - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Ballady i romanse - analiza
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Ikar - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Raport z oblężonego miasta - geneza
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
Potęga smaku - interpretacja
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - geneza
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Apollo i Marsjasz - geneza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - analiza
U wrót doliny - geneza
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - analiza
Powrót prokonsula - geneza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - analiza

Konarski Feliks
Czerwone maki... - geneza
Czerwone maki... - interpretacja i analiza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
Herostrates - geneza
Herostrates - analiza
Herostrates - interpretacja

Miłosz Czesław
Ars poetica? - interpretacja
Ars poetica? - analiza
Campo di Fiori - geneza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - analiza
W Warszawie - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
Piosenka o końcu świata - geneza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - analiza
Który skrzywdziłeś - geneza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - analiza
Obłoki - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Walc - geneza
Walc - interpretacja
Walc - analiza
Ogrodnik - geneza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - analiza

Przyboś Julian
Z Tatr - geneza
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - analiza
Notre Dame - geneza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - analiza
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Póki my żyjemy - geneza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - geneza
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Powrót - geneza
Powrót - interpretacja i analiza
Strach - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Drewno - interpretacja
Drewno - analiza
Lament - geneza
Lament - interpretacja
Lament - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Ocalony - interpretacja
Ocalony - analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Bez – interpretacja i analiza

Stachura Edward
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - analiza
Koniec i początek - geneza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - analiza
Atlantyda - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Głos w sprawie pornografii - geneza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - analiza
Jeszcze - motyw Holocaustu
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - analiza
Nic dwa razy - geneza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Cebula - interpretacja
Cebula - analiza
Sto pociech - geneza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Niektórzy lubią poezję - analiza
Utopia - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza

Twardowski Jan
samotność - interpretacja
samotność - analiza
Śpieszmy się - geneza
Śpieszmy się - interpretacja
za szybko - interpretacja
za szybko - analiza
szukam - interpretacja
szukam - analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza

Wojaczek Rafał
Martwy język - geneza
Martwy język - interpretacja i analiza
Ojczyzna - geneza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - analiza

Inne





Tagi: