Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Opublikowany w debiutanckim tomie Mirona Białoszewskiego („Obroty rzeczy”, 1956) liryk „Podłogo, błogosław!” jest poetyckim sięgnięciem po środki artystycznego wyrazu znane z twórczości poetów awangardy i futuryzmu. Aby w pełni uzmysłowić sobie główne założenia dwóch kierunków, należy pokrótce przypomnieć sobie ich podstawowe cechy.
O awangardzie w poezji Białoszewskiego traktuje fragment książki J. Kwiatkowskiego:
„Awangarda, zarówno futurystyczna, jak i „krakowska”, ukształtowała model poezji operującej językiem „szczytów”. Konstruowanie tego nurtu w biegunowo odmiennej tonacji - to jedna z przyczyn zaskakującego wrażenia jak gdyby psychicznej egzotyki, jakie przynosi lektura poezji Białoszewskiego” (J. Kwiatkowski, „O poetach polskich XX wieku”, Kraków 1997, s. 245-246).

Z kolei o założeniach futurystów informuje cytat z Artura Hutnikiewicza:
„[...] Poetyka futuryzmu wychodziła z założenia, że obowiązujący system językowy i gramatyczny doprowadził do zupełnego skostnienia słów, którym na podstawie ogólnie przyjętej umowy i ugody przypisano pewne raz na zawsze ustalone znaczenia. Tymczasem w samych słowach, w samym języku, w najprostszych jego elementach, jak sylaby i głoski, utajone są nieznane, „mistyczne siły”. Słowo zdolne jest ujawnić swe rewelacyjne możliwości pod tym tylko warunkiem, że przywróci mu się jego dawną pierwotną samoistność. Należy uwolnić słowa, udręczone i storturowane tyranią myśli, należy stworzyć uniwersalny język pozarozumowy, w którym nie myśl rządziłaby słowami, lecz słowo, dźwięk objawiały nieznaną i rewelacyjną treść [...]. „Słowa na wolności” przywrócić miały ekspresji artystycznej pełnię bezpośredniości i niczym nie skrępowanej dynamiczności [...]” (A. Hutnikiewicz, „Od czystej formy do literatury faktu” Warszawa 1988, s. 109-111).


Wracając do omawianego wiersza, na ogólny wydźwięk liryku mają wpływ nie tylko poszczególne słowa, lecz również fragmenty tych słów. Można pokusić się o stwierdzenie, iż ważna i nieprzypadkowa jest każda głoska. Każdy wyraz jest tu wieloznaczny, jego interpretacja zależy od indywidualnego odbiorcy. U jednego tytułowa prośba o błogosławieństwo podłogi może wywoływać śmiech, zaś u innego – konsternację. Poeta wykorzystuje grę znaczeń, luźne skojarzenia, zarówno semantyczne, jak i fonetyczne.


Na pierwszy rzut oka wiersz „Podłogo, błogosław!” jest poetycką zabawą autora z czytelnikiem. Pod pozorem rebusu Białoszewski ukrył niezwykle głębokie studium codzienności, w którym patetyczna sakralność współistnieje ze zwyczajnością codzienności.

Tytuł wiersza jest wykorzystaniem nieograniczonej wręcz możliwości instrumentacji głoskowej. W obu słowach powtarzają się identycznie brzmiące fragmenty: „łogo” („Podłogo, błogosław!”). Wywołują one w czytelniku wrażenie płynności, szczerości, współgrania, przypominając jednocześnie niezidentyfikowany refren ludowej piosenki („łody”).

Podkreślające płynność oraz nawiązujące do tradycji ludowej wyrazy pełnią jeszcze inną funkcję - tytuł jest zderzeniem znaczeń niepasujących do siebie słów: podłoga i błogosławieństwo. Podczas gdy „podłoga” to coś zwykłego, znanego, nie zajmującego nas na co dzień dłużej, niż w kontekście konieczności zamiecenia czy odkurzenia, tak „błogosławieństwo” to stan nawiązania kontaktu z Bogiem, to dobroduszny gest Stwórcy w odniesieniu do grzesznego człowieka. Połączenie już w tytule odmiennych sfer życia i rzeczywistości w prośbie podłogi o błogosławieństwo wzbudza zainteresowania odbiorcy tekstu. Jak się później okaże w dalszej lekturze, obdarzenie szczególnym uwielbieniem przez autora podłogi usprawiedliwia prośbę zawartą w tytule.

strona:    1    2    3    4  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Historia - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Romantyczność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Samotność - geneza
Samotność - interpretacja i analiza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Soldat inconnu - interpretacja
Soldat inconnu - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Ballady i romanse - analiza
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Ikar - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Raport z oblężonego miasta - geneza
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
Potęga smaku - interpretacja
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - geneza
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Apollo i Marsjasz - geneza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - analiza
U wrót doliny - geneza
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - analiza
Powrót prokonsula - geneza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - analiza

Konarski Feliks
Czerwone maki... - geneza
Czerwone maki... - interpretacja i analiza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
Herostrates - geneza
Herostrates - analiza
Herostrates - interpretacja

Miłosz Czesław
Ars poetica? - interpretacja
Ars poetica? - analiza
Campo di Fiori - geneza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - analiza
W Warszawie - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
Piosenka o końcu świata - geneza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - analiza
Który skrzywdziłeś - geneza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - analiza
Obłoki - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Walc - geneza
Walc - interpretacja
Walc - analiza
Ogrodnik - geneza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - analiza

Przyboś Julian
Z Tatr - geneza
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - analiza
Notre Dame - geneza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - analiza
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Póki my żyjemy - geneza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - geneza
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Powrót - geneza
Powrót - interpretacja i analiza
Strach - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Drewno - interpretacja
Drewno - analiza
Lament - geneza
Lament - interpretacja
Lament - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Ocalony - interpretacja
Ocalony - analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Bez – interpretacja i analiza

Stachura Edward
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - analiza
Koniec i początek - geneza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - analiza
Atlantyda - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Głos w sprawie pornografii - geneza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - analiza
Jeszcze - motyw Holocaustu
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - analiza
Nic dwa razy - geneza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Cebula - interpretacja
Cebula - analiza
Sto pociech - geneza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Niektórzy lubią poezję - analiza
Utopia - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza

Twardowski Jan
samotność - interpretacja
samotność - analiza
Śpieszmy się - geneza
Śpieszmy się - interpretacja
za szybko - interpretacja
za szybko - analiza
szukam - interpretacja
szukam - analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza

Wojaczek Rafał
Martwy język - geneza
Martwy język - interpretacja i analiza
Ojczyzna - geneza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - analiza

Inne





Tagi: