Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza ostatnidzwonek.pl
      Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza

Kilka słów wstępu

Ojciec polskiej poezji lingwistycznej, poeta rupieci, introwertyk, językowy szaleniec – to tylko niektóre określenia, jakimi po dziś dzień tytułuje się Mirona Białoszewskiego.

Tym, co charakteryzuje poezję autora wywodzącego się z „pokolenia 56”, oprócz związków z XX-wieczną awangardą, oszczędnych inspiracji dorobkiem futurystów czy ekspresjonistów, jest szczegółowa refleksja nad językiem. W swej twórczości Białoszewski nie bał się wyjść poza przyjęty szablon, nie straszne mu były językowe ograniczenia, znane od dziesiątków lat, utarte schematy traktował jak wyzwania, a nie ramy. W gronie jego zainteresowań leżały takie nowatorskie i oryginalne zjawiska, jak mowa wykolejona, bełkotliwa paplanina, dziecięce gaworzenie, przejęzyczenia i przypadkowe zwroty językowe. W jego wierszach odnajdziemy mnóstwo odwołań do języka mówionego, potocznego i dziecięcego, pełno jest w nich urwanych słów, zaskakujących pauz, nawet błędów, a gra ze słowem i co za tym idzie z czytelnikiem to jego cecha charakterystyczna. Poezji Białoszewskiego nie sposób pomylić z twórczością jakiegokolwiek innego poety, pisał inaczej niż wszyscy.

Za datę właściwego debiutu poety uznaje się rok 1955 (choć pierwszy tom ukazał się rok później). W tym roku Białoszewski wydrukował na łamach „Twórczości" jeden ze swoich sztandarowych wiersz „Karuzelę z madonnami”.

Interpretacja i analiza

Karuzela z madonnami” to wiersz składający się na cykl zatytułowany „Ballady peryferyjne”. Jak wskazuje nazwa podrozdziału tomu „Obroty rzeczy”, Miron Białoszewski dał w liryku upust swojej fascynacji peryferyjnością, kulturą podwórkową, folklorem, a nawet tandetą i kiczem.

Tematem wiersza jest zabawa w wesołym miasteczku na przedmieściach. Utwór jest poetyckim opisem dziewcząt bawiących się wesoło na karuzeli. Choć przedmiotem relacji jest rozrywka ogólnie mówiąc tandetna, fakt, iż zalicza się do kultury niskiej nie przeszkadza podmiotowi w zachwycie nad jarmarczną zabawą.
Wiersz rozpoczyna się namową podmiotu lirycznego. Nawołuje
on zebrane wokół karuzeli panny („madonny”), aby nie bały się tylko żwawo przyłączyły do zabawy:
„Wsiadajcie madonny
madonny
Do bryk sześciokonnych
...ściokonnych!”.


Oto nadarza się niepowtarzalna okazja, aby usiąść na unoszącym się nad ziemią koniu i poszybować wesoło w kolorowym okręgu:
„Konie wiszą kopytami nad ziemią.
One w brykach na postoju
już drzemią”.

Feeria barw zapiera dech w piersiach. Obraz karuzeli jest barwny, migotliwy i bardzo dynamiczny. Nie dość, że:

„Każda bryka malowana
w trzy ogniste farbki”,
to jeszcze dziewczęta mają do dyspozycji trzy maści koni:

„I trzy są końskie maści
od sufitu
od dębu
od marchwi”.
Nagle karuzela ruszyła:

„Drgnęły madonny
I orszak konny
Ruszył z kopyta”.
Zabawie akompaniuje wesoła muzyka z gramofonowej płyty. Pojawienie się tego instrumentu wzmacnia analogię między poruszającą się w ruchu kolistym i regularnym karuzelą:

„Lata dookoła
Gramofonowa
Płyta
Taka
płyta:”.
Wrażenie unoszenia nad ziemią potęguje widok rozwianych końskich grzyw zaplecionych w długie spiralne loki („anglezy”), migoczące na zmianę siodła obszyte kolorowym materiałem wykończonym frędzlami („lambrekiny siodeł”):

„Migają w krąg anglezy grzyw
I lambrekiny siodeł,
I gorejące wzory bryk
Kwiecisto-laurkowe”.

Wszystko to podkreśla świąteczny, uroczysty, ale także kiczowaty charakter imprezy.
W każdym końskim zaprzęgu dumnie siedzi „madonna”. Sięgnięcie po wyraz kojarzący się z Najświętszą Maryją Panną jest znanym u Białoszewskiego elementem, łączy on kulturę niską (jarmark) z wysoką:

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Samotność - interpretacja i analiza
Samotność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Romantyczność - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Z głową na karabinie - analiza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Historia - geneza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Soldat inconnu - interpretacja
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza
Ballady i romanse - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Soldat inconnu - analiza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Ikar - analiza i interpretacja
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Raport z oblężonego miasta - geneza
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Powrót prokonsula - analiza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - geneza
U wrót doliny - analiza
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - geneza
Apollo i Marsjasz - analiza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - geneza
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Potęga smaku - geneza
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - interpretacja
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja

Konarski Feliks
Czerwone maki... - interpretacja i analiza
Czerwone maki... - geneza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Herostrates - interpretacja
Herostrates - analiza
Herostrates - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza

Miłosz Czesław
Ars poetica? - analiza
Ars poetica? - interpretacja
Ogrodnik - analiza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - geneza
Walc - analiza
Walc - interpretacja
Walc - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Obłoki - geneza
Który skrzywdziłeś - analiza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - geneza
Piosenka o końcu świata - analiza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
W Warszawie - geneza
Campo di Fiori - analiza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - geneza

Przyboś Julian
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - geneza
Póki my żyjemy - analiza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - geneza
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Notre Dame - analiza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - geneza
Z Tatr - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Termopile polskie - geneza
Bez – interpretacja i analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Ocalony - analiza
Ocalony - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Lament - analiza
Lament - interpretacja
Lament - geneza
Drewno - analiza
Drewno - interpretacja
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Strach - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Powrót - geneza

Stachura Edward
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Utopia - geneza
Niektórzy lubią poezję - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Sto pociech - analiza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - geneza
Cebula - analiza
Cebula - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - geneza
Jeszcze - analiza
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - motyw Holocaustu
Głos w sprawie pornografii - analiza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Atlantyda - geneza
Koniec i początek - analiza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - analiza

Twardowski Jan
samotność - analiza
samotność - interpretacja
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
szukam - analiza
szukam - interpretacja
za szybko - analiza
za szybko - interpretacja
Śpieszmy się - interpretacja
Śpieszmy się - geneza

Wojaczek Rafał
Martwy język - interpretacja i analiza
Martwy język - geneza
Ojczyzna - analiza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - geneza

Inne





Tagi: