Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza ostatnidzwonek.pl
      Współczesność | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Współczesność

Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza

Rozprawa o stolikowych baranach” pochodzi z debiutanckiego tomiku Mirona Białoszewskiego „Obroty rzeczy”, opublikowanego w 1956 roku. Wiersz możemy odnaleźć w podzbiorze „Ballady peryferyjne”. Tym, co wyróżniało tomik Białoszewskiego od pozostałych, które wówczas obecne były na polskim rynku, była fascynacja pograniczem, peryferiami, czyli wszystkim tym, co znajduje się z dala od centrum kultury, tym, co wręcz „podkulturowe”. W kręgu przedmiotów, którymi fascynował się poeta znajdowały się powszechnie uznawane za kiczowate, plastikowe relikwie czy tandetne artefakty kultury ludowej, jednym słowem jarmarczne drobiazgi. Pamiętając, iż Białoszewski nierozerwalnie związany był z Warszawą, przedwojenną, wojenną i powojenną, nie może dziwić fakt, iż inspiracji poszukiwał na praskim targowisku.

Efektem jednej z takich właśnie wizyt jest „Rozprawa o stolikowych baranach”. Poeta doszukiwał się metafizycznej głębi w, powszechnie uznawanych za kiczowate, plastikowych barankach służących za ozdoby wielkanocnych stołów. Aby nadać figurkom nowego znaczenia, pozbawić je banalności i trywialności, Białoszewski nadał utworowi charakter rozprawy.

Utwór rozpoczyna się apostrofą do figurki baranka, którego podmiot liryczny nazywa „Fantazją warszawskiej Pragi”. Z czasem orientujemy się, iż sytuacja lityczna rozgrywa się na stołecznym bazarze, przed stoiskiem z barankami wielkanocnymi. Dzieje się tak za sprawą zawołania, które wyraża niemalże euforię:
„O bazar! bazar! bazar!
O baran! baran! baran!”
Podmiot liryczny zachwyca się pozornie kiczowatymi figurkami, które przywodzą mu na myśl odległe historycznie i geograficznie cywilizacje. Skojarzenia te mają charakter bezpośrednio wizualny, ale także filozoficzny i głęboko refleksyjny. Zanim podmiot liryczny popuścił wodze fantazji, opisał przedmiot dość dokładnie: „masz assyryjskie nogi / i jedną nogę / czerwono / lakierowaną”.
Baranki przyrównywane są do asyryjskich rzeźb sławiących krowie bóstwa. Następnie podmiot liryczny widzi w profilu baranka niesłychane podobieństwo do słynnej Nefretete – historycznej władczyni starożytnego Egiptu. Na myśl podmiotu lirycznego przychodzą także skojarzenia z Babilonem, Bizancjum czy Homerem. Elementy z tłuczonego srebra wydają mu się piękne niczym srebro. Cokoliki, na których ustawione są figurki przypominają podmiotowi lirycznemu lazur. Zachwycająca jest także różnorodność baranich kożuszków i koronek, które wydają się być najwspanialszymi dziełami sztuki. Skojarzenia, jakie stolikowe figurki wywołują u podmiotu lirycznego przechodzą oczekiwania czytelnika. Zapewne nawet twórcom baranków nie mieli pojęcia, iż ich „dzieła” mogą nieść z sobą tak olbrzymi ładunek znaczeniowy.


Ze słów podmiotu lirycznego wynika, iż figurki nie są tylko pięknymi ozdobami i oczywistymi symbolami zmartwychwstania Chrystusa. Dowodzi on, iż w zależności od szerokości geograficznej i czasu historycznego, baran, czy raczej zwierzę z rogami, był czczony na różne sposoby. Każdy element figurki może być rozpatrywany osobno jako symbol kultury centralnej. Podmiot liryczny próbuje przekazać, iż wielkanocny baranek, mimo swojej pozornej banalności, jest kolejną emanacją pradawnej tradycji.

W drugiej strofie odnaleźć możemy najważniejszą myśl utworu, a zarazem odpowiedź na pytania:
„Jaki zwrotnik?
«Wiek który? — — Czas który?»”
Magie — religie — rytuały.

Niezależnie od szerokości geograficznej i czasu historycznego, kultura zawiera elementy uniwersalne, obecne w przeróżnych formach od pradawnych dziejów. Co jednak jeszcze ważniejsze, nie wywodzą się one z wielkich ośrodków miejskich, ale z „jaskiń pod miastem”. Podmiot liryczny dowodzi, że folklor i twórczość ludowa jest fundamentalnym elementem kultury centralnej, czyli tej powszechnej, nazywanej wysoką. „Rozprawa o stolikowych baranach” jest wspaniałym ukłonem Białoszewskiego w kierunku kultury peryferii, czyli wsi i bazarów, ponieważ w niej znajdują się źródła wszystkiego, co uważamy za piękne.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Samotność - interpretacja i analiza
Samotność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Romantyczność - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Z głową na karabinie - analiza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Historia - geneza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Soldat inconnu - interpretacja
Bagnet na broń - analiza i interpretacja
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza
Ballady i romanse - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Soldat inconnu - analiza

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Ikar - analiza i interpretacja
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja
Czyści - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Raport z oblężonego miasta - geneza
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Powrót prokonsula - analiza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - geneza
U wrót doliny - analiza
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - geneza
Apollo i Marsjasz - analiza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - geneza
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Potęga smaku - geneza
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - interpretacja
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja

Konarski Feliks
Czerwone maki... - interpretacja i analiza
Czerwone maki... - geneza

Lechoń Jan
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza
Herostrates - interpretacja
Herostrates - analiza
Herostrates - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza

Miłosz Czesław
Ars poetica? - analiza
Ars poetica? - interpretacja
Ogrodnik - analiza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - geneza
Walc - analiza
Walc - interpretacja
Walc - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Obłoki - geneza
Który skrzywdziłeś - analiza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - geneza
Piosenka o końcu świata - analiza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
W Warszawie - geneza
Campo di Fiori - analiza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - geneza

Przyboś Julian
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - geneza
Póki my żyjemy - analiza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - geneza
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Notre Dame - analiza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - geneza
Z Tatr - analiza

Różewicz Tadeusz
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Termopile polskie - geneza
Bez – interpretacja i analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Ocalony - analiza
Ocalony - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Lament - analiza
Lament - interpretacja
Lament - geneza
Drewno - analiza
Drewno - interpretacja
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Strach - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Powrót - geneza

Stachura Edward
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Utopia - geneza
Niektórzy lubią poezję - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Sto pociech - analiza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - geneza
Cebula - analiza
Cebula - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - geneza
Jeszcze - analiza
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - motyw Holocaustu
Głos w sprawie pornografii - analiza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Atlantyda - geneza
Koniec i początek - analiza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - analiza

Twardowski Jan
samotność - analiza
samotność - interpretacja
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
szukam - analiza
szukam - interpretacja
za szybko - analiza
za szybko - interpretacja
Śpieszmy się - interpretacja
Śpieszmy się - geneza

Wojaczek Rafał
Martwy język - interpretacja i analiza
Martwy język - geneza
Ojczyzna - analiza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - geneza

Inne





Tagi: